της Rebecca Fox, εθελόντριας στο Κέντρο Αλληλεγγύης Θεσσαλονίκης
Πρακτική Εμπειρία με Ευάλωτες Κοινότητες
Ως μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο πρόγραμμα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Μετανάστευσης στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, η πρακτική εμπειρία που απέκτησα μέσα από τον εθελοντισμό στο SolidarityNow και το Κέντρο Αλληλεγγύης του στη Θεσσαλονίκη, δουλεύοντας με μετανάστες, πρόσφυγες και άλλες ευάλωτες ομάδες, μου έδωσε πολύτιμη γνώση για την εφαρμογή των πολιτικών μετανάστευσης και των πλαισίων ανθρωπίνων δικαιωμάτων που μελετώ.
Βοηθώντας κυρίως στα προγράμματα για παιδιά, είχα την ευκαιρία να παρατηρήσω την προσέγγιση της οργάνωσης και της UNICEF σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα των παιδιών, ιδίως όσον αφορά την εκπαίδευση και τις ευάλωτες καταστάσεις όπως η διεθνής μετανάστευση, το καθεστώς πρόσφυγα και η μετακίνηση πληθυσμών.
Από τότε που ξεκίνησα τον εθελοντισμό μου στο SolidarityNow τον τελευταίο χρόνο, έχω διαπιστώσει πόσο σημαντική είναι η διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης σε εκπαίδευση, κατάρτιση και ευκαιρίες μάθησης, καθώς και η παροχή υπηρεσιών διερμηνείας, φροντίδας παιδιών και υποστήριξης, για να μπορέσει κάποιος να εγκατασταθεί, να ζήσει αξιοπρεπώς και να προσαρμοστεί σε μια νέα κουλτούρα και κοινωνία.
Από το Χιούστον στη Θεσσαλονίκη: Μια Συγκριτική Προοπτική
Προερχόμενη από το Χιούστον του Τέξας, ήμουν εξοικειωμένη με ένα πολύ διαφορετικό πλαίσιο πολιτικών μετανάστευσης. Οι συγκεκριμένοι κανονισμοί, περιορισμοί, χρονοδιαγράμματα, απαιτήσεις και τάσεις μετανάστευσης και κατανομής καθεστώτων προστασίας προσφύγων και ασύλου καθορίζουν τις αποφάσεις για μετανάστευση προς την Ελλάδα, τις Η.Π.Α. και άλλες χώρες.
Αν και εργαζόμουν κυρίως με παιδιά, είχα επίσης την ευκαιρία να παρατηρήσω τη δουλειά των υπηρεσιών κοινωνικής προστασίας, νομικής υποστήριξης και υποστήριξης απασχόλησης στο Κέντρο Αλληλεγγύης. Αυτές οι υπηρεσίες επιτρέπουν σε άτομα που έχουν ανάγκη να λάβουν πάνες, γάλα για βρέφη, τρόφιμα, ρούχα, είδη προσωπικής υγιεινής, φροντίδα υγείας, νομική αναγνώριση και έγγραφα, απασχόληση, συμβουλευτική και άλλες υπηρεσίες ένταξης. Η εξάρτηση από δωρεές και τα χαμηλά επίπεδα διεθνούς χρηματοδότησης σημαίνει ότι οι πόροι, η εργασία και το κεφάλαιο οργανώσεων όπως το SolidarityNow είναι ιδιαίτερα πιεσμένα, ειδικά καθώς οι μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές αυξάνονται λόγω των παγκόσμιων συγκρούσεων, της περιβαλλοντικής υποβάθμισης, των φυσικών καταστροφών και των μειωμένων οικονομικών ευκαιριών εκτός των βιομηχανικών κέντρων.
Τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στην Καθημερινή Πράξη
Ενώ οι εθελοντές παίζουμε και μαθαίνουμε με τα παιδιά, οι γονείς μπορούν να λάβουν βοήθεια για να αντιμετωπίσουν τη γραφειοκρατία και τα εμπόδια στη νόμιμη μετανάστευση, εργασία και διαμονή.
Αυτή η εμπειρία μου ενίσχυσε την πεποίθηση ότι τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα είναι θεμέλιο για ένα ανθρώπινο και δίκαιο σύστημα μετανάστευσης.
Τα δικαιώματα στην εκπαίδευση, την υγεία, τη στέγαση, την ταυτότητα και την ελευθερία μετακίνησης εφαρμόζονται καθημερινά στο Κέντρο. Η δημιουργία ενός ασφαλούς χώρου για παιδιά και άλλες ευάλωτες ομάδες, ώστε να μαθαίνουν, να κοινωνικοποιούνται και να νιώθουν υποστήριξη δείχνει τον πρακτικό αντίκτυπο της τήρησης των διεθνών προτύπων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Με τη συμμετοχή μου σε προγράμματα όπως μαθήματα αγγλικών και συνεδρίες πληροφόρησης για την υγεία, έχω δει πώς η μετανάστευση επηρεάζει κάθε πτυχή της ζωής των ανθρώπων, από την εκπαίδευση και την υγεία, έως την ανατροφή των παιδιών, τη γλώσσα και την οικονομική κατάσταση. Η διασφάλιση του δικαιώματος σε προληπτικούς ιατρικούς ελέγχους, στην κατάλληλη εγγραφή των παιδιών στο σχολείο, στην επαρκή παρουσία διερμηνέων κατά τη νομική διαδικασία και σε ασφαλείς χώρους ανάπτυξης, μάθησης και κοινωνικοποίησης είναι ουσιώδη στοιχεία ενός δίκαιου και ανθρωποκεντρικού πλαισίου μετανάστευσης.
Συστημικές Προκλήσεις και Μαθήματα
Τα ζητήματα ή οι συγκρούσεις που συχνά προκύπτουν για ευάλωτες ομάδες σε κίνηση, όπως μετανάστες, πρόσφυγες, αιτούντες άσυλο, θύματα εμπορίας και νεαρά άτομα εκτοπισμένα, αφορούν τα ίδια λογιστικά, διοικητικά και πολιτισμικά ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι μεταναστευτικές κοινότητες σε όλο τον κόσμο.
Τα γλωσσικά εμπόδια, το χαμηλό επίπεδο γραμματισμού, η έλλειψη νόμιμης απασχόλησης, οι μεγάλες καθυστερήσεις στις νομικές διαδικασίες και η απομάκρυνση από οικογένεια και κοινωνική υποστήριξη περιπλέκουν την προσπάθεια εύρεσης μόνιμης κατοικίας, εργασίας, φροντίδας παιδιών και άλλων αναγκών.
Οι ελλείψεις ή οι εμπειρίες αποτυχίας, αγνόησης, καθυστέρησης ή απώλειας αποτελούν συστημικές αδυναμίες του πλαισίου μετανάστευσης στην Ελλάδα, την ΕΕ και παγκοσμίως, και όχι συνέπειες της αναγνώρισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ενθάρρυνσης της ελεύθερης μετακίνησης και της πολυμορφίας.
Η αναποτελεσματικότητα των νομικών συστημάτων μετανάστευσης και ασύλου, η έλλειψη άμεσης υποδομής και υπηρεσιών για την παροχή ασφάλειας, φροντίδας και υποστήριξης στους νεοαφιχθέντες και τις ευάλωτες ομάδες, και η υποχρηματοδότηση των προσπαθειών για τα ανθρώπινα δικαιώματα οδηγούν ανθρώπους σε αβέβαιες, προσωρινές και ευάλωτες καταστάσεις, καθώς περιμένουν άδειες διαμονής, έγκριση απασχόλησης και άλλες αλλαγές στις συνθήκες τους.




