του Γιώργου Τσιτιρίδη, Υπεύθυνος Προγραμμάτων Β.Ελλάδας, SolidarityNow
Οι κορυφαίες σελίδες αναζήτησης καθώς και ιστότοποι ιδρυμάτων και πανεπιστημίων ανακοινώνουν κάθε χρόνο τις λέξεις που το κοινό αναζήτησε περισσότερες φορές μέσα στο έτος. Όσο παράδοξο και αν ακούγεται στις περισσότερες από αυτές την πρωτιά κατέχει η λέξη Google, κορυφαία πλατφόρμα αναζήτησης. Ακολουθούν διάφοροι νέοι ορισμοί και λέξεις που περιγράφουν τάσεις και συμπεριφορές. Ανάμεσα σε αυτές που προσελκύουν το ενδιαφέρον του κοινού παγκοσμίως βρίσκονται οι φράσεις ψηφιακός κόσμος και τεχνητή νοημοσύνη (TN) ή αλλιώς A.I.
Δεκάδες είναι τα άρθρα που αναφέρονται στα προβλήματα που μπορεί να επιλύσει η τεχνητή νοημοσύνη και στη συμβολή της στη συγγραφή κειμένων και την δημιουργία εικόνων. Επίσης, δεν είναι λίγα όσα αναφέρονται στους κινδύνους που μπορεί να επιφυλάσσει η κακή χρήση της στο μέλλον και αν μπορεί να επιφέρει τον αφανισμό του ανθρωπίνου είδους, όπως περιγράφουν βιβλία και ταινίες επιστημονικής φαντασίας (;).
Το σίγουρο είναι πως η χρήση της είναι πλέον αρκετά διαδεδομένη και μπαίνει ολοένα και περισσότερο στη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου από την ψυχαγωγία μέχρι βασικούς επαγγελματικούς τομείς.
Μερικές τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης έκαναν την εμφάνισή τους ήδη από την δεκαετία 1970-1980. Η εξέλιξη όμως της τεχνολογίας, των υπολογιστών και των κινητών τηλεφώνων επιτρέπουν πλέον την ταχύτερη ανάπτυξη και ευκολότερη χρήση της.
Παγκοσμίως τα μεγαλύτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα, ινστιτούτα, ερευνητικά κέντρα επενδύουν χρόνο και χρήματα στις δυνατότητες και τις καινοτομίες που μπορεί να επιφέρει η τεχνητή νοημοσύνη στο μέλλον της ανθρωπότητας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση καθιστά την τεχνική νοημοσύνη ως μια από τις προτεραιότητες της για τα επόμενα χρόνια.
Μια ομάδα Ελλήνων επιστημόνων του εξωτερικού έχει συμπράξει για την ίδρυση του «Greeks in AI» με στόχο την στήριξη νέων ερευνητών – επιστημόνων, την ενδυνάμωσή τους και τη δημιουργία μιας γέφυρας επικοινωνίας της Ελλάδας με γνωστικές πηγές και επιχειρηματικά project στο εξωτερικό.
Το Centre for Public Impact που ιδρύθηκε το 2015 έχει ως στόχο την ανάπτυξη και προώθηση προγραμμάτων που θα επιτρέψουν μέσω καινοτόμων εργαλείων την εφαρμογή τους στον δημόσιο τομέα.
Στο πλαίσιο αυτό σε συνεργασία με την Google.org AI Opportunity Fund Europe, η οποία υποστηρίζει οργανισμούς και σωματεία ώστε να παρέχουν δεξιότητες Τεχνητής Νοημοσύνης, το Centre for Public Impact έχει επιλέξει μη κερδοσκοπικές οργανώσεις και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών σε περισσότερες από 23 χώρες ανάμεσά τους και η Ελλάδα, για να εκπαιδεύσουν ομάδες πολιτών σε βασικά μαθήματα Τεχνητής Νοημοσύνης που έχουν σχεδιαστεί από την Google. Οι ομάδες αυτές περιλαμβάνουν για παράδειγμα στην Τουρκία τους πληγέντες από τους σεισμούς, στην Ουκρανία επαγγελματίες που έχουν πληγεί από τον συνεχιζόμενο πόλεμο. Στις υπόλοιπες χώρες, η εκπαίδευση περιλαμβάνει ανέργους, ΛΟΑΤΚΙ, εργαζόμενους σε αγροτικές και κτηνοτροφικές μονάδες, άτομα με δυσλεξία, άτομα με αναπηρίες, δημοσιογράφους, καλλιτέχνες, νέους με λιγότερες ευκαιρίες εργασίας και εκπαίδευσης, άτομα με προβλήματα ακοής, μονογονεϊκές οικογένειες, πρόσφυγες, μετανάστες κα.
Δίπλα στους πιο ευάλωτους για τη γεφύρωση του χάσματος
Στην Ελλάδα, το SolidarityNow και η Odyssea επιλέχθηκαν από το Centre for Public Impact για να λάβουν χρηματοδότηση από το Google.org AI Opportunity Fund: Europe, ώστε να εξοπλίσουν τους εργαζομένους που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες με γνώσεις και εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης, τα οποία είναι απαραίτητα για τη μακροπρόθεσμη επαγγελματική τους επιτυχία. Μέσω του προγράμματος, οι δύο οργανώσεις λαμβάνουν υποστήριξη ώστε να προσφέρουν στοχευμένη εκπαίδευση ΤΝ σε ευάλωτους Έλληνες πολίτες και ανθρώπους με μεταναστευτικό/προσφυγικό υπόβαθρο.
Τα πρώτα δείγματα έχουν δείξει το τεράστιο εύρος της ΤΝ, θα πρέπει ωστόσο να διασφαλιστεί η ίση πρόσβαση για όλους. Το SolidarityNow και η Odyssea υποστηρίζουν ευάλωτες κοινωνικές ομάδες συμπεριλαμβανομένων Ελλήνων πολιτών και μεταναστών/προσφύγων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού. Μέσω των τακτικών τους προγραμμάτων, προσφέρουν υπηρεσίες επαγγελματικής ένταξης, όπως συμβουλευτική, υποστήριξη σε διοικητικές διαδικασίες και υπηρεσίες διασύνδεσης με εργοδότες. Το νέο αυτό πρόγραμμα προσφέρει εκπαίδευση στην ΤΝ σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, επιτρέποντας στους ωφελούμενους των δύο οργανώσεων να αναπτύξουν τις ψηφιακές τους δεξιότητες και να αποκτήσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην αγορά εργασίας. Για τη διευκόλυνση της συμμετοχής, παρέχονται υπηρεσίες διερμηνείας και απασχόλησης παιδιών κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης.
Η Μαριλήν Πολένα, Γενική Διευθύντρια του SolidarityNow αναφέρει σχετικά με το πρόγραμμα: «Δεσμευόμαστε να βοηθήσουμε τους ωφελούμενούς μας να προσαρμοστούν στις συνεχώς μεταβαλλόμενες απαιτήσεις της αγοράς εργασίας. Μέσα από αυτή την πρωτοβουλία, ελπίζουμε να κάνουμε ένα μικρό βήμα προς τη γεφύρωση του ψηφιακού χάσματος, που πλήττει δυσανάλογα τα πιο ευάλωτα μέλη της κοινωνίας».
Το SolidarityNow μέσα από τα κέντρα Αλληλεγγύης σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη έχει καταφέρει να στηρίξει 97.000 ωφελούμενους, καθώς και να βοηθήσει μέσα από τις δωρεάν υπηρεσίες και τις δραστηριότητες μη τυπικής μάθησης πάνω από 350.000 ανθρώπους.
Ο Λουκάς Οικονομάκης, Co–Founder και CTO της Odyssea αναφέρει: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει ριζικά την αγορά εργασίας και το χάσμα ψηφιακών δεξιοτήτων απειλεί να αφήσει πίσω τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Μέσω αυτής της συνεργασίας, δίνουμε στους μαθητές μας τα απαραίτητα εφόδια για να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα. Μετατρέπουμε αυτήν την πρόκληση σε μια ευκαιρία για να ευημερήσουν σε ένα μέλλον που βασίζεται στην ΤΝ.»
Οι δύο πρώτοι κύκλοι εκπαιδεύσεων έχουν ολοκληρωθεί, με περισσότερα από 50 άτομα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη να έχουν λάβει Πιστοποίηση από το Google.org AI Opportunity Fund. O επόμενος κύκλος ξεκινάει σύντομα και οι συμμετοχές είναι ανοιχτές.
Αποτελέσματα από τους προηγούμενους κύκλους έδειξαν πως η εκπαίδευση ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα για τους συμμετέχοντες, καθώς αποτελείται από ασκήσεις και πρακτικές εφαρμογές της ΤΝ σε θέματα της καθημερινότητας, σε 4 συναντήσεις διαδραστικής μάθησης. Ακόμα, τα πολυπολιτισμικά χαρακτηριστικά των ομάδων συνέβαλαν στη δημιουργία μιας ατμόσφαιρας διαφορετικής, που δίνει τη δυνατότητα της επαφής μεταξύ ανθρώπων ποικίλης καταγωγής, ηλικίας, κοινωνικοοικονομικού υπόβαθρου κλπ.