ΣΥΝΗΓΟΡΙΑ

ΑΡΘΡΟ | Το παρόν και το μέλλον της μετανάστευσης στην Ευρώπη

Δημοσιεύτηκε στις 19/12/23

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μετανάστη (18 Δεκεμβρίου), η Γεωργία Σπυροπούλου, Νομικός, Τμήμα Συνηγορίας του SolidarityNow, γράφει για τη μεταναστευτική πολιτική στην Ευρώπη, τις προκλήσεις, αλλά και τα βήματα που επιτυγχάνονται, στην ιστοσελίδα www.syntagmawatch.gr.

Ανάμεσα στα άλλα σημειώνει: “Στην περίπτωση της Ελλάδας, ο μεταναστευτικός πληθυσμός αντιμετωπίζει διαχρονικά προβλήματα που αφορούν, μεταξύ άλλων, επισφαλείς συνθήκες εργασίας και καθυστερήσεις στην έκδοση και την ανανέωση των εγγράφων του. Παράλληλα, οι ελλείψεις σε εργατικό δυναμικό έχουν οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα σε πολλούς κλάδους της οικονομίας. Ο μόνος ρεαλιστικός και ανθρώπινος τρόπος για να αντιστραφεί η παρούσα συνθήκη είναι η νομιμοποίηση της παραμονής των ανθρώπων που ζουν στη χώρα. Η πρόσφατη τροπολογία του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για την υπό προϋποθέσεις νομιμοποίηση μεταναστών που εργάζονται στη χώρα κινείται στη σωστή κατεύθυνση. Παράλληλα, όμως, απαιτείται και μία ολοκληρωμένη μακροπρόθεσμη παρέμβαση. Τέτοιες ρυθμίσεις προάγουν την κοινωνική συνοχή και την ασφάλεια. Και αυτό διότι η ένταξη θα πρέπει να οδηγεί στη νομιμότητα και όχι το αντίστροφο.”

Διαβάστε το πλήρες άρθρο εδώ.

Κοινή Ανακοίνωση σχετικά με το Άρθρο 5 του νέου Συμφώνου για το Άσυλο & τη Μετανάστευση

Δημοσιεύτηκε στις 20/11/23

Το νέο Σύμφωνο για το Άσυλο και τη Μετανάστευση βρίσκεται στα τελευταία στάδια διαπραγματεύσεων στα θεσμικά όργανα της ΕΕ.

Το SolidarityNow συνυπογράφει με 82 οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών την ανακοίνωση με αίτημα τη διαγραφή του άρθρου 5 από τον νέο Κανονισμό για τον έλεγχο διαλογής.

Η υιοθέτηση του άρθρου αυτού ενέχει τον κίνδυνο να οδηγήσει στην αύξηση των φυλετικών διακρίσεων στην ευρωπαϊκή επικράτεια, την αύξηση της διοικητικής κράτησης και πιθανές παράνομες απελάσεις κατά παράβαση της αρχής της μη επαναπροώθησης.

ΚΟΙΝΗ ΔΗΛΩΣΗ – ΕΚΚΛΗΣΗ | Ακόμη και ο πόλεμος έχει κανόνες

Δημοσιεύτηκε στις 25/10/23

Σχεδόν οι μισοί από τους νεκρούς είναι παιδιά: πάνω από 2.000 έχουν ήδη σκοτωθεί και χιλιάδες άλλα θα ζουν με αναπηρία και προβλήματα ψυχικής υγείας λόγω πολεμικών τραυμάτων. Η ωμή περιφρόνηση του δικαιώματος των αμάχων στη ζωή και την προστασία δεν μπορεί να είναι ανεκτή.

Το Δίκτυο Συνηγορίας για τα Δικαιώματα του Παιδιού και οι συνυπογράφουσες Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, εκφράζουν τον αποτροπιασμό τους για τις δολοφονίες, τους ακρωτηριασμούς και τις απαγωγές παιδιών, καθώς και για τις επιθέσεις σε σχολεία και σε κοινωνικές υποδομές όπως τα νοσοκομεία, υποδομές για την υδροδότηση και τον ηλεκτρισμό και τη–μέχρι πρότινος- άρνηση ανθρωπιστικής υποστήριξης σε παιδιά και αμάχους στον πόλεμο που μαίνεται μέχρι σήμερα στη Γάζα και το Ισραήλ.

Τριάντα τέσσερα χρόνια από την υιοθέτηση της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού και εβδομήντα τέσσερα χρόνια από την 4η Σύμβαση της Γενεύης για την Προστασία του Άμαχου Πληθυσμού εν καιρώ πολέμου, οι πρόσφατες εικόνες από το Ισραήλ και την Γάζα, αποδεικνύουν με τον πλέον βίαιο τρόπο ότι τα παιδιά παραμένουν τα πραγματικά αθώα θύματα σε κάθε πλευρά και σε κάθε περίπτωση.

Ο βομβαρδισμός του νοσοκομείου Αλ-Αχλί στην Γάζα την 17/10/2023, όπου νοσηλεύονταν ή είχαν βρει καταφύγιο εκατοντάδες άνθρωποι και κυρίως παιδιά, oι στρατιωτικές – ένοπλες επιθέσεις σε σχολεία και χώρους λατρείας, η αιχμαλώτιση παιδιών, η εξαναγκαστική συμμετοχή τους σε ένοπλες ομάδες, ο υποχρεωτικός εκτοπισμός τους και άλλες παράνομες πρακτικές τακτικών και άτακτων στρατιωτικών ομάδων παραβιάζουν αναμφίβολα τα δικαιώματα των παιδιών και το διεθνές δίκαιο του πολέμου. Πρόκειται για κατάφωρη καταπάτηση των θεσμοθετημένων δικαιωμάτων των παιδιών, αποδεικνύοντας ότι όλα όσα η διεθνής κοινότητα και οι εκπρόσωποι των κρατών έχουν συμφωνήσει σε διεθνείς συνθήκες καταλήγουν γράμμα κενό, στερώντας από τα παιδιά το μέλλον τους.

Με την παρούσα απευθύνουμε έκκληση στη διεθνή κοινότητα για άμεση παρέμβαση με στόχο την άμεση κατάπαυση των εχθροπραξιών και τη διασφάλιση της ειρήνης στην περιοχή.

Επίσης, καλούμε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη όπου μαίνονται οι συγκρούσεις να ενεργήσουν για να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους για την προστασία των παιδιών και των λοιπών αμάχων, ανεξάρτητα από τη φυλή, το φύλο, την εθνικότητα, τη θρησκεία ή τις πολιτικές τους πεποιθήσεις (αρ. 3 της 4^ης Σύμβασης της Γενεύης) και συγκεκριμένα να μεριμνήσουν ώστε:

Οι τραυματίες και οι άρρωστοι να περιθάλπονται
Ο άμαχος πληθυσμός, και ιδίως τα παιδιά και γυναίκες σε κύηση και οι θηλάζουσες να προστατεύονται, να τους παρέχεται ιατροφαρμακευτική φροντίδα, επαρκής τροφή, νερό και στέγαση

Επιπλέον, επισημαίνεται ότι:

Η επιβολή αποκλεισμών στην πρόσβαση σε νερό, τροφή, ηλεκτρικό ρεύμα, καύσιμα, φάρμακα, και άλλα είδη απαραίτητα για την επιβίωση των αμάχων απαγορεύεται από το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο
Η επίθεση στις υποδομές κοινής ωφέλειας για τους πολίτες συνιστούν έγκλημα πολέμου
Η άμεση αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας με βάση τις προτάσεις και ανάγκες που εντοπίζουν τα όργανα του ΟΗΕ είναι επείγουσα
Η διατήρηση και διεύρυνση ανθρωπιστικών διαύλων για την προστασία των παιδιών και εν γένει των αμάχων με την ενεργή συμμετοχή και συνδρομή της ΕΕ είναι επιτακτική.

Οι συνυπογράφουσες Οργανώσεις – μέλη του Δικτύου Συνηγορίας για τα Δικαιώματα του Παιδιού και οι Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών:

ΑΡΣΙΣ Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων
Better Days Greece
Changemakers Lab
ΕΛΙΞ-Προγράμματα Εθελοντικής Εργασίας
Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες
Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού
Σχεδία – Κέντρο Παιδαγωγικής και Καλλιτεχνικής Επιμόρφωσης
SolidarityNow
Safe Passage International AMKE
Samos Volunteers
Defence for Children International Greece (DCI Greece)
Κόσμος χωρίς πολέμους και βία
HumanRights360
Yoga and Sport with Refugees
Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών
Equal Rights Beyond Borders
Action for Women
Συμβίωση-Σχολή Πολιτικών Σπουδών του Συμβουλίου της Ευρώπης στην Ελλάδα
Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου
Dråpen I havet / Σταγόνα
Ίριδα-Κέντρο Γυναικών
Διοτίμα – Κέντρο για τα Έμφυλα Δικαιώματα και την Ισότητα
Jesuit Refugee Service Greece (JRS)
Σύνδεσμος Αντιρρησιών Συνείδησης

Seven Priorities to Expand Resettlement and Safe Pathways to Europe

Δημοσιεύτηκε στις 04/09/23

Ahead of EU Member States submitting their pledges for the EU resettlement scheme, we call on leaders to ambitiously expand safe pathways to international protection and better reflect Europe’s capacity to welcome.

Resettlement and other complementary pathways to protection offer a lifeline to people forced to flee – a way to reach safety without endangering their lives. For countries of first refuge, they represent a form of solidarity and support. While for receiving countries, they provide a structured and durable approach to welcoming people in need.

You can read more here.

Κοινή Έκκληση οργανώσεων: Να αποσυρθεί το καθεστώς παρεκκλίσεων από τη μεταρρύθμιση του ενωσιακού δικαίου για το άσυλο

Δημοσιεύτηκε στις 18/07/23

Έκκληση οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στα κράτη μέλη και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Όχι περαιτέρω ολίσθηση: Να αποσυρθεί το καθεστώς παρεκκλίσεων από τη μεταρρύθμιση του ενωσιακού δικαίου για το άσυλο

Το SolidarityNow συνυπογράφει μαζί με άλλες οργανώσεις-μέλη του Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες και τους Εξόριστους (ECRE) την έκκληση προς τα κράτη μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αφού οι ενωσιακοί συννομοθέτες, προχωρούν στη μεταρρύθμιση του ενωσιακού δικαίου για το άσυλο, υπό τη μορφή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο υποβαθμίζει το επίπεδο προστασίας και υπονομεύει τα ανθρώπινα δικαιώματα των αιτούντων άσυλο στην Ευρώπη. Αλλά όχι μόνο.

Διαβάστε περισσότερα εδώ.

ΚΟΙΝΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ | Ολοκλήρωση εκδήλωσης του Δικτύου Συνηγορίας για τα Δικαιώματα του Παιδιού «Παιδιά χωρίς χαρτιά – παιδιά σε αδιέξοδο;»

Δημοσιεύτηκε στις 23/06/23

Την Τρίτη 20/6/2023, Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, και στη σκιά της πρόσφατης τραγωδίας ανοικτά της Πύλου, έλαβε χώρα η δημόσια συζήτηση με θέμα «Παιδιά χωρίς χαρτιά – παιδιά σε αδιέξοδο;» με επίκεντρο την ανάγκη θεσμικής προστασίας όλων των ασυνόδευτων παιδιών στην Ελλάδα, παρέχοντάς τους ένα σταθερό καθεστώς διαμονής, απλά και μόνο επειδή είναι παιδιά, μόνα και σε μετακίνηση.

Στο δημόσιο αυτό διάλογο που διοργανώθηκε από οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, μέλη του Δικτύου Συνηγορίας για τα Δικαιώματα του Παιδιού και συντονίστηκε από την Αγάπη Χουζουράκη, υπεύθυνη συνηγορίας στο Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, συμμετείχε η νεαρή Α. από το Κονγκό, πρώην ασυνόδευτο κορίτσι, ο Ειδικός Γραμματέας Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων (ΕΓΠΑΑ) κ. Ηρακλής Μοσκώφ, η συνεργάτιδα της ΕΓΠΑΑ κα Κωνσταντίνα Μπαρτσώκα, ο Μπ. ασυνόδευτο αγόρι από τη Συρία, η κα Φαίη Φραγκισκάτου, τ. Πρόεδρος δευτεροβάθμιας επιτροπής ασύλου και νυν στέλεχος του Υπ. Εσωτερικών, καθώς και η Βοηθός Συνήγορος για τα Δικαιώματα του Παιδιού κα Θεώνη Κουφονικολάκου.

Μετά από τη γόνιμη συζήτηση μεταξύ των συμμετεχόντων και του κοινού κατά την οποία ανταλλάχθηκαν εμπεριστατωμένες απόψεις και προτάσεις, κοινή συνισταμένη αποτέλεσε η αναγνώριση της ανάγκης να υπαχθούν τα ασυνόδευτα παιδιά σε ένα σταθερό καθεστώς διαμονής. Για τα μέλη του Δικτύου, είτε το καθεστώς αυτό θεσπιστεί στο μέλλον είτε χορηγείται στο εξής αξιοποιώντας στην πράξη τις υπάρχουσες νομικές προβλέψεις του μεταναστευτικού δικαίου, κατόπιν απλοποίησης τους προκειμένου να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των παιδιών, είναι σημαντικό να είναι ανεξάρτητο από το άσυλο, να συνδέεται αποκλειστικά με το βέλτιστο συμφέρον των παιδιών και να μπορεί να αποτελεί «γέφυρα» για την προβλεπόμενη, πλέον, άδεια διαμονής των παιδιών που έχουν ενηλικιωθεί, όπως έχει άλλωστε θεσμοθετηθεί σε περισσότερα από τα μισά κράτη μέλη της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ιταλίας και της Ισπανίας.

Αναλυτικότερο σημείωμα για την αποτίμηση της δημόσιας αυτής συζήτησης, μπορείτε να βρείτε στους ιστοτόπους των συνδιοργανωτριών οργανώσεων.

Οι συνδιοργανώτριες οργανώσεις του Δικτύου Συνηγορίας για τα Δικαιώματα του Παιδιού:

Amna – Refugee Healing Network
ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων
Better Days Greece
Changemakers Lab
Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού
Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες
ΕΛΙΞ – Προγράμματα Εθελοντικής Εργασίας
International Rescue Committee (IRC) Hellas
Terre des hommes Hellas
The Home Project
SolidarityNow
Danish Refugee Council
Σχεδία – Κέντρο Παιδαγωγικής και Καλλιτεχνικής Επιμόρφωσης

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: Παιδιά χωρίς χαρτιά – παιδιά σε αδιέξοδο;

Δημοσιεύτηκε στις 13/06/23

Iδιαίτερα από το 2015 κι έπειτα η Ελλάδα αποτελεί συχνό σημείο εισόδου για αιτούσες και αιτούντες άσυλο, που προσπαθούν να διαφύγουν πόλεμο, διώξεις και παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων τους. Η κατάσταση αυτών των ανθρώπων στην χώρα μας χαρακτηρίζεται συχνά από αναξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης και περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες, με αποτέλεσμα την παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων τους.

Τα παιδιά πρόσφυγες είναι μία από τις πλέον ευάλωτες ομάδες και, παρά τις πολύπλευρες ανάγκες τους, αντιμετωπίζουν σοβαρούς κινδύνους και προκλήσεις. Τα ασυνόδευτα και διαχωρισμένα από την οικογένεια τους παιδιά δε, είναι εκτεθειμένα σε ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο βίας, κακοποίησης και εκμετάλλευσης. Για τον λόγο αυτό, χρειάζονται ένα νόμιμο και σταθερό καθεστώς διαμονής για όσο είναι ακόμη παιδιά. Επιπλέον, στην Ελλάδα, αν και υφίστανται σχετικές προβλέψεις από το 2018, και παρά τις τελευταίες νομοθετικές πρωτοβουλίες εξακολουθεί να μην έχει τεθεί σε εφαρμογή το νομικό πλαίσιο για την επιτροπεία, με αποτέλεσμα τα ασυνόδευτα παιδιά να παραμένουν εκτός προστατευτικού πλαισίου και να είναι συχνά εκτεθειμένα σε σοβαρούς κινδύνους.

Το Δίκτυο Συνηγορίας για τα Δικαιώματα του Παιδιού διοργανώνει διαδικτυακή εκδήλωση, τιμώντας την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, και καλεί θεσμικούς φορείς σε συζήτηση με τα ίδια τα παιδιά, ώστε να ακουστούν και να κατατεθούν προτάσεις για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητα τους σε σχέση με τα παραπάνω ζητήματα.

Τις σκέψεις, τους προβληματισμούς και τις προτάσεις τους θα μοιραστούν μαζί μας οι :

Ηρακλής Μοσκώφ , Ειδικός Γραμματέας Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων
Θεώνη Κουφονικολάκου, Βοηθός Συνήγορου, αρμόδιας για θέματα Δικαιωμάτων του Παιδιού
Φαίη Φραγκισκάτου, τ. Πρόεδρος δευτεροβάθμιας επιτροπής ασύλου ΠΔ114/2010- Στέλεχος Υπουργείου Εσωτερικών

καθώς και παιδιά πρόσφυγες που θα καταθέσουν τις εμπειρίες τους για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν και τις προτάσεις τους.

Τη συζήτηση θα συντονίσει η Αγάπη Χουζουράκη, δικηγόρος και υπεύθυνη συνηγορίας στο Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί μέσω Zoom, την Τρίτη 20 Ιουνίου 2023 στις 15:00 – 17.00. Μπορείτε να συμμετάσχετε σε αυτή στον παρακάτω σύνδεσμο, κατόπιν εγγραφής στο σύνδεσμο Αμέσως μετά την εγγραφή σας, θα σας αποσταλεί ο σύνδεσμος για τη συμμετοχή σας την εκδήλωση. Σας περιμένουμε!

Τα μέλη του Δικτύου Συνηγορίας για τα Δικαιώματα του Παιδιού:

Amna – Refugee Healing Network
ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων
Better Days Greece
Changemakers Lab
Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού
Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες
ΕΛΙΞ – Προγράμματα Εθελοντικής Εργασίας
International Rescue Committee (IRC) Hellas
Terre des hommes Hellas
The Home Project
SolidarityNow
Danish Refugee Council
Σχεδία – Κέντρο Παιδαγωγικής και Καλλιτεχνικής Επιμόρφωσης

Η εκδήλωση γίνεται με την υποστήριξη του Save the Children.

ΚΟΙΝΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ | Παιδιά χωρίς χαρτιά, παιδιά ακόμη σε κίνδυνο

Δημοσιεύτηκε στις 14/03/23

Παρά τη ρητή δέσμευση της Υφυπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, κας Σοφίας Βούλτεψη κατά την εκδήλωση με τίτλο «Παιδιά χωρίς χαρτιά, παιδιά σε κίνδυνο. Μέχρι πότε…;» που οργάνωσαν στις 12 Ιουλίου 2022 μέλη του Δικτύου Συνηγορίας για τα Δικαιώματα του Παιδιού, και τη δήλωση για «ξεκάθαρη πολιτική βούληση» να αντιμετωπιστεί το κενό στο νομικό καθεστώς που αντιμετωπίζουν τα ασυνόδευτα παιδιά στη χώρα, πριν και μετά την ενηλικίωσή τους, ιδιαίτερη έκπληξη και βαθιά απογοήτευση προκαλεί η προτεινόμενη διάταξη της περ. γ) της παρ. 1 αρ. 162 του Κώδικα Μετανάστευσης. Στο νομοσχέδιο, η διαβούλευση για το οποίο ολοκληρώθηκε σήμερα, δεν λαμβάνεται υπόψη η συντριπτική πλειοψηφία των ασυνόδευτων

Πιο συγκεκριμένα, με τη σκοπούμενη ρύθμιση προβλέπεται μεν η δυνατότητα απόκτησης άδειας διαμονής δεκαετούς διάρκειας για ενήλικους πολίτες τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς που εισήλθαν στην Ελλάδα ως ασυνόδευτοι ανήλικοι, αλλά με προϋποθέσεις παράδοξες και εν πολλοίς εκτός πραγματικότητας.

Αρχικά, μας λυπεί ότι με την παρούσα νομοθετική πρωτοβουλία, χάνεται μια σημαντική ευκαιρία: αυτή της προστασίας και ορατότητας των ασυνόδευτων και χωρισμένων από την οικογένειά τους παιδιών που τελεσίδικα μένουν εκτός συστήματος ασύλου. Καμία απολύτως πρόβλεψη δεν περιλαμβάνεται στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο για τα ασυνόδευτα παιδιά των οποίων το αίτημα διεθνούς προστασίας απορρίπτεται, ενώ είναι ανήλικοι/ες, σε αντίθεση με το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού που πρέπει να οδηγεί τις αποφάσεις όλων των δημόσιων αρχών, αλλά σε αντίθεση και με τις δημόσιες τοποθετήσεις των αρμοδίων οργάνων. Έτσι, τα ασυνόδευτα παιδιά και πάλι μένουν χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα και εκτεθειμένα σε κάθε μορφής εκμετάλλευση, χωρίς ουσιαστική πρόσβαση σε προστασία, παροχές υγείας, εκπαίδευση.

Επίσης, σε σχέση με τα ασυνόδευτα παιδιά που ενηλικιώνονται ενώ βρίσκονται στη χώρα μας, τίθεται ως βασική προϋπόθεση o πρώην ασυνόδευτος ανήλικος να έχει ήδη οριστικό τίτλο διαμονής στη χώρα, δηλαδή κάποια οριστική άδεια διαμονής. Όπως είναι εύλογο, αν τα ασυνόδευτα παιδιά που μόλις έχουν ενηλικιωθεί κατάφερναν να εξασφαλίσουν ισχυρή άδεια διαμονής, δε θα χρειάζονταν καν τη νομοθετική παρέμβαση που εισάγει το παρόν άρθρο. Αυτό μάλιστα, παρά και τη δήλωση του ίδιου του Πρωθυπουργού στις 17 Ιανουαρίου 2023 ότι στα ασυνόδευτα παιδιά «αυτοδικαίως όταν συμπληρώνουν το 18ο έτος θα πρέπει να τους δίδεται η δυνατότητα, εφόσον έχουν συμπληρώσει 3 χρόνια εκπαίδευσης, να μπορούν να παραμείνουν στη χώρα και εφόσον το επιθυμούν, να ενταχθούν στην ελληνική πολιτεία».

Όμως, πέρα από οριστικό τίτλο διαμονής και την επιτυχή ολοκλήρωση τουλάχιστον τριών (3) τάξεων του ελληνικού σχολείου στην Ελλάδα πριν από τη συμπλήρωση του εικοστού τρίτου έτους της ηλικίας τους, απαιτείται να είναι, επιπλέον, εισακτέοι σε Ιδρύματα Επαγγελματικής Κατάρτισης (Επαγγελματικές Σχολές Μαθητείας της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης), Επαγγελματικές Σχολές Κατάρτισης, Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης ή σε Ιδρύματα Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Η τελευταία αυτή προϋπόθεση εισαγωγής σε κάποια από τις ανωτέρω σχολές στην πραγματικότητα είναι ιδιαίτερα επαχθής και αφορά σε ένα πολύ μικρό αριθμό ασυνόδευτων ανηλίκων που εν τω μεταξύ ενηλικιώνονται. Άλλωστε, η εμπειρία μας στο πεδίο μάς έχει δείξει ότι για τα ασυνόδευτα παιδιά ακόμη και η 3ετής «επιτυχής» φοίτηση στο ελληνικό σχολείο αποτελεί μια σημαντική πρόκληση λόγω συστημικών και χρόνιων προβλημάτων ουσιαστικής συμπερίληψης των παιδιών με μεταναστευτικό/προσφυγικό υπόβαθρο στο ελληνικό σχολείο που δημιουργούν μαθητικό πληθυσμό τουλάχιστον δύο ταχυτήτων.

Τέλος, απορούμε για ποιο σκοπό να μένουν εφεξής χωρίς άδεια διαμονής τα παιδιά μεταναστών β’ γενιάς (βλ. περ. β ως άνω άρθρου) που μέχρι τώρα μπορούσαν με τις διατάξεις του ν.4251/2014 να λάβουν άδεια διαμονής, ανεξάρτητη από τη νομιμότητα της διαμονής των γονέων τους, εφόσον έχουν δημιουργήσει ισχυρούς δεσμούς με τη χώρα (γέννηση στην Ελλάδα, σχολική φοίτηση κ.λπ.)

Οι υπογράφουσες οργανώσεις του Δικτύου Συνηγορίας για τα Δικαιώματα του Παιδιού πιστεύουμε ότι η χορήγηση ειδικής άδειας διαμονής στα ασυνόδευτα παιδιά, θα πρέπει να έχει αποκλειστικά ως γνώμονα την παιδική ηλικία και το διάστημα που έπεται αυτής και αποκλειστικό σκοπό τη διασφάλιση του βέλτιστου συμφέροντος του κάθε ασυνόδευτου παιδιού που βρίσκεται στη χώρα.

Καλούμε τα αρμόδια όργανα να επανεξετάσουν την προτεινόμενη ρύθμιση του άρθρου 162, προκειμένου πράγματι να καλύψει το νομικό κενό και να διασφαλίσει στην πράξη τα δικαιώματα όλων των ασυνόδευτων παιδιών, καθώς και όσων εξ αυτών ενηλικιώθηκαν και θα ενηλικιωθούν.

ΟΙ ΣΥΝΥΠΟΓΡΑΦΟΥΣΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ

ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων
Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες
Σχεδία Κέντρο Παιδαγωγικής και Καλλιτεχνικής Επιμόρφωσης
ΕΛΙΞ
Human Rights 360
SolidarityNow
Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού
The HOME Project
Lighthouse Relief
Better Days Greece
International Rescue Committee (IRC) Hellas
Terre des hommes Hellas
INTERSOS Hellas
Danish Refugee Council (DRC), Greece
Generation 2.0 for Rights, Equality & Diversity

ΚΟΙΝΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ | Παιδιά χωρίς χαρτιά, παιδιά σε κίνδυνο, μέχρι πότε;

Δημοσιεύτηκε στις 03/11/22

Το Δίκτυο Συνηγορίας για τα Δικαιώματα του Παιδιού (Child Rights Advocacy Network – CRAN), και οι οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών που το αποτελούν έχουν εδώ και χρόνια διαπιστώσει και επισημάνει τη συστημική έλλειψη ενός καθεστώτος προστασίας που να εγγυάται την άνευ διακρίσεων προστασία όλων των ασυνόδευτων παιδιών. Ως αποτέλεσμα αυτού του κενού, τα παιδιά δεν έχουν τρόπο να λάβουν τα απαραίτητα νομιμοποιητικά έγγραφα που απαιτούνται για την πρόσβαση στα δικαιώματά τους, με αποτέλεσμα να παραμένουν εκτεθειμένα σε σειρά προβλημάτων.

Οι διαδικαστικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση άδειας διαμονής στα ασυνόδευτα παιδιά, καθώς και σε όσα από αυτά έχουν πρόσφατα ενηλικιωθεί, η έλλειψη ταξιδιωτικών ή άλλων ταυτοποιητικών εγγράφων, η ενδεχόμενη σύνδεσή της με την πρόσβαση στην εκπαίδευση και την εργασία είναι ζητήματα που οδηγούν τα ασυνόδευτα παιδιά στην περιθωριοποίηση και πολύ συχνά τα καθιστούν θύματα κάθε είδους εκμετάλλευσης, καθώς αφήνουν “στο περιθώριο” μεγάλο αριθμό ασυνόδευτων παιδιών χωρίς χαρτιά.

Έχοντας υπόψη τόσο τη σοβαρότητα αυτών των προβλημάτων όσο και την επιτυχημένη αντιμετώπιση του ζητήματος σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως στην Ιταλία και την Ισπανία, είναι επιτακτική ανάγκη η ελληνική Πολιτεία να επιληφθεί του προβλήματος και να θεσπίσει ειδική άδεια διαμονής για όλα τα ασυνόδευτα παιδιά, καθώς και για όσα από αυτά ενηλικιώνονται, τουλάχιστον μέχρι τη συμπλήρωση του 23ου έτους της ηλικίας τους. Η άδεια αυτή, μάλιστα, η οποία σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να συνδέεται με τη φοίτηση και την αριστεία στο σχολείο ούτε με άλλου είδους προϋποθέσεις κοινωνικής ένταξης, θα πρέπει να έχει αποκλειστικά ως γνώμονα την παιδική ηλικία και το διάστημα που έπεται αυτής και αποκλειστικό σκοπό τη διασφάλιση του βέλτιστου συμφέροντος του κάθε ασυνόδευτου παιδιού που βρίσκεται στη χώρα.

Στο πλαίσιο ημερίδας που διοργάνωσε το δίκτυο CRAN στις 12 Ιουλίου 2022, με θέμα τη νομική προστασία των ασυνόδευτων παιδιών, αναγνωρίστηκε αυτή η ανάγκη νομοθετικής ρύθμισης από την Υφυπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου κα. Σοφία Βούλτεψη η οποία δεσμεύτηκε ότι εντός Σεπτέμβριου του 2022, θα γίνονταν ενέργειες για τη ρύθμιση του ζητήματος.

Καθώς βρισκόμαστε στις αρχές Νοεμβρίου, θέλουμε να επαναφέρουμε την ανάγκη για τη νομοθετική αυτή ρύθμιση για την προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων και των πρόσφατα ενηλικιωθέντων παιδιών. Θέλουμε, επίσης, να εκφράσουμε την πρόθεσή μας να συνδράμουμε στη διαδικασία διαβούλευσης, έχοντας σημαντική εμπειρία από το πεδίο και γνώση των ζητημάτων που προκύπτουν.

Επειδή το τελευταίο διάστημα έρχονται στο φως ολοένα και περισσότερο ζητήματα παιδικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών που θέτουν στο προσκήνιο το ζήτημα της παιδικής προστασίας, θεωρούμε επιτακτική την ανάγκη η Πολιτεία να αναλάβει επιτέλους την ευθύνη της, όπως επιτάσσουν και οι Διεθνείς Συμβάσεις τις οποίες έχει συνυπογράψει το Ελληνικό Κράτος και να προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες για τη νομική προστασία των ασυνόδευτων παιδιών και όσων παιδιών μόλις ενηλικιώθηκαν.

Εκ μέρους του Δικτύου Συνηγορίας για τα Δικαιώματα του Παιδιού

Οι συνυπογράφουσες οργανώσεις

Άρσις – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων

Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού

ΕΛΙΞ – Προγράμματα Εθελοντικής Εργασίας

Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες

Σχεδία- Κέντρο Παιδαγωγικής και Καλλιτεχνικής Επιμόρφωσης

Better Days Greece

Changemakers Lab

HumanRights360

International Rescue Committee (IRC) Hellas

Lighthouse Relief

Mobile Info Team

Northern Lights Aid

SolidarityNow

The HOME Project

ΚΟΙΝΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ: 37 οργανώσεις εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους για την κατάσταση των ΛΟΑΤΚΙ+ αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα

Δημοσιεύτηκε στις 30/08/22

Επιστολή προς: κο Μάνο Λογοθέτη, Γενικό Γραμματέα Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο και κο Πάτροκλο Γεωργιάδη, Γενικό Γραμματέα Μεταναστευτικής Πολιτικής.

*Οι υπογραφές των 37 οργανώσεων αφορούν το αγγλικό κείμενο.

Αγαπητοί κύριοι Λογοθέτη και Γεωργιάδη,

Υπό το φως των πληροφοριών που συλλέγονται μέσω της συμβολής πολλών οργανισμών και ομάδων εστίασης από την κοινότητα, σας στέλνουμε αυτήν την επιστολή εγείροντας ιδιαίτερες ανησυχίες σχετικά με την κατάσταση των αιτούντων άσυλο ΛΟΑΤΚΙ+ στην Ελλάδα. Εκτιμούμε την ανταπόκρισή σας στα σχόλιά μας και ελπίζουμε ότι μπορούμε να συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε μαζί σας για αυτό το θέμα περαιτέρω.

Καταφύγιο και Ασφάλεια

Έχει συμφωνηθεί ότι δεν ενδείκνυται η δημιουργία χώρου για ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα εντός των καταυλισμών, καθώς υπάρχει κίνδυνος περαιτέρω απομόνωσης και στιγματισμού. Ωστόσο, επί του παρόντος, η Ελλάδα αδυνατεί να παρέχει τις κατάλληλες συνθήκες υποδοχής για τα αιτούντα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα. Επί του παρόντος, τα αιτούντα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα στεγάζονται με μη ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα (εφεξής «μικτή στέγαση»). Συμφωνήθηκε ευρέως στις ομάδες εστίασης ότι η μικτή στέγαση, ιδιαίτερα σε καταυλισμούς, δεν επιτρέπει στους αιτούντες άσυλο να αισθάνονται ασφαλείς ή να είναι ανοιχτοί με την ταυτότητά τους. Κατά συνέπεια, οι άνθρωποι που έχουν εγκαταλείψει τις χώρες τους εξακολουθούν να πρέπει να κρύβονται και να κρύβουν την ταυτότητά τους ανά πάσα στιγμή. Τα ακόλουθα αποσπάσματα προέρχονται από άτομα ΛΟΑΤΚΙ+ που ζουν σε μικτές κατοικίες:

«Απλώς πρέπει να κρύψεις τον πραγματικό σου εαυτό, είναι σαν να είσαι σκιά του εαυτού σου».

«Το να κρύβομαι στη χώρα μου και να κρύβομαι εδώ, δεν έχει διαφορά».

Το κατάλυμα δεν προσφέρει ανάπαυλα από τις διακρίσεις, την απειλή ή το στίγμα, που έχει δυνητικά σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία[1].

«Ο εξαναγκασμός κάποιου να αποκρύψει τον σεξουαλικό προσανατολισμό και/ή την ταυτότητα φύλου μπορεί επίσης να οδηγήσει σε σημαντικές ψυχολογικές και άλλες βλάβες». (Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων)

Το να περιμένουμε από τους ανθρώπους να αποκρύψουν τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή την ταυτότητα φύλου τους για να αποφύγουν τη ζημιά είναι αντίθετη με τα ανθρώπινα δικαιώματα των αιτούντων, όπως αναγνωρίζονται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το Δικαστήριο της ΕΕ και την Ελληνική Επιτροπή Ειδικών Εφετών[2].

Συνιστάται λοιπόν:

Όπου η κύρια στέγαση είναι σε καμπ, θα πρέπει να γίνονται προσπάθειες για να διασφαλιστεί ότι η μετεγκατάσταση σε στέγαση ειδική για ΛΟΑΤΚΙ+ στην τοπική πόλη ή κωμόπολη, με τρόπο εμπιστευτικό και διακριτικό, είναι μια διαθέσιμη και προσβάσιμη επιλογή.
Σε περιπτώσεις όπου δεν είναι δυνατή η μετεγκατάσταση ατόμων ΛΟΑΤΚΙ+ σε συγκεκριμένες κατοικίες, απαιτούνται βελτιώσεις στο πλαίσιο του καμπ. Για παράδειγμα, η διασφάλιση αυξημένης ιδιωτικότητας ή η δημιουργία ασφαλών χώρων στο καμπ θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμη. Επιπλέον, η διαμονή με λιγότερα άτομα που συγκατοικούν στον ίδιο χώρο μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο.
Όταν το κύριο κατάλυμα είναι κοινόχρηστη κατοικία σε μια πόλη ή πόλη, θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι θα πρέπει να διατίθεται διακριτική στέγαση μόνο για ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα.

Υπηρεσίες και Υποστήριξη

Μέσα από συζητήσεις με θιγόμενους αιτούντες, αποκαλύφθηκε ότι ελάχιστοι από τα αιτούντα άσυλο ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα γνωρίζουν ή είχαν την ευκαιρία να μιλήσουν με ψυχολόγο του ΕΟΔΥ. Όσοι δήλωσαν ότι δεν υπήρχαν αρκετοί ψυχολόγοι για τον αριθμό των αιτούντων που χρειάζονταν υποστήριξη επίσης δήλωσαν ότι η υποστήριξη που παρείχετο δεν ήταν εξειδικευμένη στα θέματα που αφορούν μοναδικά στα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα.

Σημειώθηκε περαιτέρω ότι ένα εστιακό σημείο στην Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΥΠΥΤ), την Ελληνική Υπηρεσία Ασύλου ή αλλού που θα μπορούσε να προσεγγιστεί εάν υπήρχε πρόβλημα, θα συνέβαλε σε έναν ασφαλέστερο χώρο. Το σημείο εστίασης πρέπει να είναι διακριτικό και ευαισθητοποιημένο σε θέματα ΛΟΑΤΚΙ+.

Σύμφωνα με αυτές τις παρατηρήσεις, συνιστάται:

Τουλάχιστον, θα πρέπει να παρέχεται εκπαίδευση σε όλο το προσωπικό που εργάζεται απευθείας με αιτούντες άσυλο σχετικά με τις ιδιαιτερότητες των αιτημάτων ασύλου ΛΟΑΤΚΙ+ (συμπεριλαμβανομένων της ΥΠΥΤ και του καθορισμένου προσωπικού του ΕΟΔΥ).
Επιπλέον, σε κάθε καμπ να δημιουργηθεί ειδικό σημείο εστίασης με υπηρεσίες πληροφόρησης και παραπομπής για ψυχοκοινωνική υποστήριξη για αιτούντες άσυλο ΛΟΑΤΚΙ+.

Διαδικασία Ασύλου

Η λεπτομερής διαδικασία που απαιτείται για την αξιολόγηση των υποθέσεων ασύλου με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό, την ταυτότητα φύλου, την έκφραση φύλου ή τα χαρακτηριστικά του φύλου (SOGIESC) μπορεί να είναι αναμφισβήτητα δύσκολη για τους αιτούντες άσυλο, ιδιαίτερα όταν ένα άτομο μπορεί υποβάλλεται σε εκ νέου τραύμα. Αναγνωρίζεται και κατανοείται ότι είναι απαραίτητη μια διεξοδική διαδικασία για την πλήρη αξιολόγηση του αιτήματος. Ωστόσο, είναι δυνατό να διεξαχθεί μια τέτοια αξιολόγηση χωρίς να προκληθεί περαιτέρω τραυματισμός.

Λόγω της προσωπικής και ευαίσθητης φύσης του αιτήματος, παρέχεται στα αιτούντα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα ειδική προστασία βάσει της ευρωπαϊκής και της ελληνικής νομοθεσίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω της νομολογίας του Δικαστηρίου της ΕΕ[3] καθώς και των Οδηγιών της ΕΕ[4], παρέχει σαφή και ολοκληρωμένα πρότυπα για αυτές τις αξιολογήσεις.

Δυστυχώς, αυτή τη στιγμή διαπιστώνουμε ότι αυτά τα πρότυπα δεν τηρούνται. Μια ανασκόπηση αντίγραφων από συνεντεύξεις αιτούντων ΛΟΑΤΚΙ+από το 2021 έχει δείξει επανειλημμένα παραδείγματα διαδικαστικών παραβιάσεων και απαγορευμένων ερωτήσεων που αντίκεινται στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα διεθνή πρότυπα. Ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπρόσωποι της ΓΔ Εσωτερικών Υποθέσεων και ευρωβουλευτές έχουν επίσης έρθει σε επαφή σχετικά με αυτά τα θέματα.

Απαγορευμένες ερωτήσεις

Καταρχάς, τα αιτούντα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα έχουν υποβληθεί σε ερωτήσεις που απαγορεύονται ρητά από το δίκαιο της ΕΕ και την ελληνική νομοθεσία, ιδίως όσον αφορά σε ζητήματα που σχετίζονται με σεξουαλικές πρακτικές και συμπεριφορά[5].

Οι απαγορευμένες ερωτήσεις που έχουν τεθεί περιλαμβάνουν:

«Είχες σεξουαλική σχέση με…;»
«Πήρες κάποιο ερέθισμα για να το μάθεις;»

III. «Αφού το αγαπάς τόσο πολύ, ποιος είναι ο λόγος που δεν το έκανες εδώ στην Ελλάδα;»

«Πώς ένιωσες όταν σε άγγιζε;»

Εκπαίδευση και ικανότητα

Δεύτερον, η οδηγία για τις διαδικασίες ασύλου ορίζει ότι οι αιτήσεις πρέπει να εξετάζονται και να λαμβάνονται αποφάσεις «ατομικά, αντικειμενικά και αμερόληπτα». Η υποθετική, συλλογική λήψη αποφάσεων, συχνά λόγω της εφαρμογής της αρχής της ασφαλούς χώρας προέλευσης, σε συνδυασμό με τις πιθανές ευπάθειες και τα τραύματα που εμποδίζουν τα άτομα να κοινοποιήσουν ορισμένες λεπτομέρειες του αιτήματός τους σε πρώτο βαθμό, εμποδίζει τη σωστή εξατομικευμένη αξιολόγηση.

Οι υπάλληλοι που διενεργούν τις συνεντεύξεις θα πρέπει να είναι επαρκώς εκπαιδευμένοι στην αξιολόγηση και ικανοί σε σχέση με τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου[6]. Ωστόσο, αποσπάσματα συνεντεύξεων αιτούντων ΛΟΑΤΚΙ+υποδεικνύουν ότι είναι ερωτήσεις ρουτίνας που καταδεικνύουν έλλειψη εκπαίδευσης ή κατανόησης σχετικά με τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή/και την ταυτότητα φύλου. Τα αιτούντα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα ανέφεραν ότι αντιμετώπισαν σκεπτικισμό και προκατάληψη όταν μοιράζονταν τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό, στο βαθμό που περιγράφηκε ως παρόμοιο με μια «αναγκαστική ανάκριση». Οι ερωτήσεις που δεν τηρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα περιλαμβάνουν:

«Πριν προχωρήσετε σε αυτή τη σεξουαλική επιλογή, είχατε επίγνωση των δυσκολιών που θα έπρεπε να αντιμετωπίσετε;»
«Αφού ένιωθες πόνο, γιατί επέλεξες αυτόν τον τρόπο ζωής;»

III. «Είσαι ένας μορφωμένος άνθρωπος. Δεν γνωρίζατε ότι η ομοφυλοφιλία είναι έγκλημα στη [χώρα προέλευσης];»

«Δεν σε έκανε αυτό το [τραυματικό] γεγονός να σκεφτείς την επιλογή σου;»

Η χρήση στερεοτύπων

Τέλος, η εξάρτηση από τα στερεότυπα προκαλεί σοβαρή ανησυχία. Μετά από απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ, οι αποφάσεις για την αξιοπιστία δεν μπορούν να βασίζονται σε στερεότυπες έννοιες[7]. Η απόφαση διευκρίνισε περαιτέρω ότι μια απόφαση που βασίζεται στην (έλλειψη) γνώσης ενός ατόμου για τις ΛΟΑΤΚΙ+ οργανώσεις υποδηλώνει ότι οι αρχές έχουν βασιστεί σε στερεότυπα στη λήψη της απόφασής τους. Επιπλέον, η Οδηγία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες αρ. 9 για τη διεθνή προστασία αναφέρει:

«Οι συνεντευκτές και οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων οφείλουν να διατηρούν μια αντικειμενική προσέγγιση ώστε να μην καταλήγουν σε συμπεράσματα που βασίζονται σε στερεότυπες, ανακριβείς ή ακατάλληλες αντιλήψεις για τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα… Δεν υπάρχουν καθολικά χαρακτηριστικά ή ιδιότητες που χαρακτηρίζουν τα LGBTI άτομα περισσότερο από τα ετεροφυλόφιλα άτομα. Οι εμπειρίες της ζωής τους μπορεί να διαφέρουν πολύ ακόμα κι αν είναι από την ίδια χώρα»[8].

Ωστόσο, υπάρχουν αποσπάσματα συνεντεύξεων στα οποία κυριαρχούν στερεότυπες ερωτήσεις, όπως:

Ι. «Έχεις κόρη, μπορείς να το εξηγήσεις αφού είσαι ομοφυλόφιλος;»

«Είχες ποτέ σχέση με [άνδρα/γυναίκα];»

III. «Είχες ποτέ ετεροφυλόφιλη σχέση;»

«ΛΟΑΤΚΙ σημαίνει λεσβίες ομοφυλόφιλοι αμφιφυλόφιλοι και τρανσέξουαλ. Πώς είναι δυνατόν να είσαι ομοφυλόφιλος και να μην γνωρίζεις πώς λέγονται οι σεξουαλικές μειονότητες της κοινότητας;»

Το πιο ανησυχητικό είναι ότι, σε αντίθεση με την απόφαση ABC[9], οι αιτούντες απορρίφθηκαν με βάση στερεότυπες έννοιες, μεταξύ άλλων λόγω έλλειψης γνώσης των ΛΟΑΤΚΙ+οργανώσεων.

Με βάση τα παραπάνω, προτείνεται:

Η Ελληνική Υπηρεσία Ασύλου να εκδίδει σαφείς, ενημερωμένες και διαθέσιμες στο κοινό εσωτερικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον τρόπο διεξαγωγής προσωπικών συνεντεύξεων για αιτούντες με αιτήματα ασύλου ΛΟΑΤΚΙ+ σύμφωνα με την ευρωπαϊκή και ελληνική νομοθεσία για να ξεπεραστούν θεσμοθετημένες πρακτικές που οδηγούν σε διαδικαστικές παραβιάσεις.

Οι κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να καλύπτουν τα πρότυπα που ορίζονται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) και τις Οδηγίες της ΕΕ σχετικά με την αξιολόγηση των αιτημάτων ΛΟΑΤΚΙ και θα πρέπει να περιλαμβάνουν μια αλλαγή στην ορολογία που θα σέβεται τη διαφορετικότητα και την ατομικότητα κάθε ατόμου.
Οι κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να αναγνωρίζουν τη διατομεακή ταυτότητα των αιτούντων SOGIESC και να παρέχουν μια βασική κατανόηση των ταυτοτήτων SOGIESC σε ένα διαπολιτισμικό πλαίσιο για να αποφεύγονται οι ευρωκεντρικές προσδοκίες και η εξάρτηση από στερεότυπες έννοιες.

Το υπόδειγμα ερωτήσεων που χρησιμοποιείται από τους υπαλλήλους κατά την αξιολόγηση αξιοπιστίας θα πρέπει να ενημερωθεί ώστε να συμμορφώνεται με τα διεθνή, τα ευρωπαϊκά και τα εγχώρια πρότυπα και να αποκλείει απαγορευμένες ή προβληματικές ερωτήσεις όπως αυτές που αναφέρονται παραπάνω.
Θα πρέπει να παρέχεται στους υπαλλήλους τακτική και ενημερωμένη εκπαίδευση σχετικά με τις ιδιαιτερότητες, τα τρωτά σημεία των αιτημάτων ασύλου SOGIESC (σύμφωνα με την οδηγία για τις διαδικασίες ασύλου), και τα νομικά πρότυπα. Επίσης, πρακτικές πληροφορίες για τη διεξαγωγή αξιολογήσεων με σεβασμό και καλά ενημερωμένη προσέγγιση .

Σας ευχαριστούμε για τη συνεχή προσοχή σας σε αυτό το θέμα. Παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιεσδήποτε περαιτέρω διευκρινίσεις και συνεχείς συζητήσεις.

^[1] B and C v Switzerland (Applications nos. 889/19 and 43987/16) (ECtHR, 2020); James Michael Brennan (2021), ‘Hiding the Authentic Self: Concealment of Gender and Sexual Identity and its Consequences for Authenticity and Psychological Well-being’, Available at: https://scholarworks.umt.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=12892&context=etd; B and C v Switzerland (Applications nos. 889/19 and 43987/16) (ECtHR, 2020).

^[2] X, Y, Z v Minister voor Immigratie en Asiel (2013, CJEU); B and C v Switzerland (Applications nos. 889/19 and 43987/16) (ECtHR, 2020); Greece, Special Appeal Committee (A.G. v. the General Secretary of the former Ministry of Public Order, No. 95/56266) (Special Appeals Committee, 2012).

^[3] Joined Cases C-148/13 to C-150/13, A, B, C v Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, (2014 ) (ABC decision); Joined Cases C-199/12 – C-199/12 – C-201/12, X, Y, Z v Minister voor Immigratie en Asiel (2013) (XYZ decision).

^[4] See European Parliament and Council Directive 2013/32/EU of 26 June 2013 on common procedures for granting and withdrawing international protection (recast), OJ L 189 (Asylum Procedures Directive).

^[5] Joined Cases C-148/13 to C-150/13, A, B, C v Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, (2014, CJEU) (ABC decision); Applicant (Iran) v Asylum Office (Greece). Case no: 16937/2019.

^[6] Asylum Procedures Directive, Article 4(3) and 15(3).

^[7] Joined Cases C-148/13 to C-150/13, A, B, C v Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, (2014, CJEU) (ABC decision).

^[8] United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR), ‘Guidelines on international protection no. 9: Claims to Refugee Status based on Sexual Orientation and/or Gender Identity within the context of Article 1A(2) of the 1951 Convention and/or its 1967 Protocol relating to the Status of Refugees’ HCR/GIP/12/09, 23 October 2012.

^[9] Joined Cases C-148/13 to C-150/13, A, B, C v Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, (2014, CJEU) (ABC decision).