Με δηλώσεις και μηνύματα για τη σημασία και την αναγκαιότητα μη έκδοσης των Τούρκων αξιωματικών δεδομένης της κατάρρευσης του κράτους δικαίου στην Τουρκία και των βάσιμων ενδείξεων ότι θα υποστούν διώξεις και απάνθρωπη μεταχείριση εάν εκδοθούν, πραγματοποιήθηκε σήμερα, 15 Δεκεμβρίου 2016, Συνέντευξη Τύπου στο ΤΤΕ, με θέμα: «Το Κράτος Δικαίου μπροστά στην Έκδοση των 8 Τούρκων Αξιωματούχων». Τη Συνέντευξη Τύπου διοργάνωσαν από κοινού η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και το SolidarityNow με παράλληλες παρεμβάσεις σημαντικών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, φορέων και πανεπιστημιακών.
Κατά την έναρξη της Συνέντευξης Τύπου η Κλειώ Παπαπαντολέων, δικηγόρος και συντονίστρια της σημερινής συζήτησης, επισήμανε ότι «Θέλω ευθύς εξαρχής να επισημάνω ότι εμάς δεν μας ενδιαφέρει εάν οι 8 εκζητούμενοι είναι ένοχοι ή αθώοι, εάν συμμετείχαν ή όχι στην απόπειρα πραξικοπήματος, εάν είναι πολιτικοί φίλοι ή εχθροί του Γκιουλέν κ.ο.κ. Δεν μας ενδιαφέρει, δεν είναι αυτό το αντικείμενο της συνέντευξης τύπου. Και αυτό γιατί σε ζητήματα δικαιωμάτων, δεν ρωτάς πρώτα ποιος είναι ο φορέας του ώστε να τον υπερασπιστείς μόνο άμα σου αρέσει».
Ο ομότιμος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Νίκος Αλιβιζάτος, αναφέρθηκε στην πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Δημοκρατία μέσω του Δικαίου (συμβουλευτικό σώμα του Συμβουλίου της Ευρώπης), όπου μεταξύ άλλων σημειώνεται ότι «η τουρκική κυβέρνηση ερμήνευσε τις εξαιρετικές εξουσίες  που απένειμε στον εαυτό της πολύ ευρέως, και έλαβε μέτρα που έφταναν πολύ μακρύτερα απ’ όσο επιτρέπει το Τουρκικό Σύνταγμα. Βασικός σκοπός της επιβολής κατάστασης έκτακτης ανάγκης, όπου επιβάλλεται, είναι η αποκατάσταση της δημοκρατικής έννομης τάξης και είναι ανεπίτρεπτο αυτή να παρατείνεται επ’ αόριστον χωρίς λόγο. Αν μια κυβέρνηση ασκεί εξουσία επί μακρόν βάσει έκτακτων μέτρων αναπότρεπτα χάνει τη δημοκρατική νομιμοποίησή της, ενώ επισημαίνεται ότι υπάρχουν δικαιώματα που σε καμία περίπτωση δεν αναστέλλονται, όπως η απαγόρευση των βασανιστηρίων». Τέλος, ο κ. Αλιβιζάτος αναφέρθηκε στην ανάγκη χρήσης ένδικων μέσων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, συμπεριλαμβανομένων των ασφαλιστικών μέτρων για τη μη έκδοση.
Ο Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, ανέφερε ότι είναι ένα θέμα σημαντικό για την ελληνική δικαιοταξία στην Ελλάδα. Η άρση ισχύος της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που η ίδια η Τουρκική Κυβέρνηση επέβαλε, όπως ανέφερε ο κ. Τσιτσελίκης, αφαιρεί το θεσμικό περιβάλλον των εγγυήσεων προστασίας των δικαιωμάτων στην Τουρκία. «Σήμερα η κατάσταση των πραγμάτων δείχνει ότι δίκαιη δίκη δεν μπορεί να διεξαχθεί όταν το τεκμήριο αθωότητας είναι εντελώς προσχηματικό, τα δικαστήρια λειτουργούν με επιλεγμένες συνθέσεις και οι δικηγόροι διώκονται ποινικά, ή όταν δεν υπάρχει καμία εγγύηση αξιοπρεπούς μεταχείρισης. Αντίθετα, υπάρχουν μαρτυρίες κακομεταχείρισης και βασανιστηρίων», επεσήμανε εμφατικά.
Ο Κωστής Παπαϊωάννου, πρώην Γ.Γραμματέας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Υπ. Δικαιοσύνης, υπογράμμισε ότι κανείς δεν αμφισβητεί το κυριαρχικό δικαίωμα της τουρκικής κυβέρνησης να προστατεύσει τη νομιμότητα. Η παράταση όμως αυτού του καθεστώτος έκτακτης ανάγκης έχει προκαλέσει πολλαπλά ρήγματα στο σεβασμό των δικαιωμάτων. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε: «Δεν μας ενδιαφέρει ο βαθμός εμπλοκής των εκζητουμένων στην απόπειρα πραξικοπήματος, μας ενδιαφέρει μόνο η τύχη τους αν βρεθούν απέναντι στις αρχές της Τουρκίας. Ο Έλληνας δικαστής καλείται να σταθμίσει με βάση τη συνείδησή του και όχι με ασαφείς επικλήσεις του εθνικού συμφέροντος. Καλείται να προστατεύσει το κράτος δικαίου που δεν ανέχεται δικαστήρια από δικαστές αμφίβολων εγγυήσεων ανεξαρτησίας, παρεμπόδιση της πρόσβασης σε δικηγόρο, πιθανότητα θανατικής ποινής και βεβαιότητα απάνθρωπης μεταχείρισης κατά την κράτηση».
Ο Παναγιώτης Περάκης, δικηγόρος και μέλος ΔΣ του ΔΣΑ, συνέδεσε τη συζήτηση με τη συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας, αναφέροντας ότι το Συμβούλιο των Δικηγορικών Συλλόγων της Ευρώπης (CCBE) θεωρεί ότι η συμφωνία δεν είναι συμβατή με το κράτος δικαίου. Επίσης, υπάρχει ειδική ανακοίνωση για το θέμα της επαναφοράς της θανατικής ποινής στην Τουρκία, ενώ με αφορμή την παγκόσμια μέρα για τα ανθρώπινα δικαιώματα η CCBE εξέδωσε ανακοίνωσε όπου καταγγέλλει την κατάρρευση του κράτους δικαίου στην Τουρκία. Όπως σημείωσε: «Τίθεται εν αμφιβόλω το δικαίωμα πρόσβασης στη δικαιοσύνη, η ελεύθερη πρόσβαση και η επικοινωνία με δικηγόρο συναντά πάρα πολλά προβλήματα, ενώ υπάρχουν πάνω από 300 δικηγόροι και περισσότεροι από 3.000 δικαστές που έχουν συλληφθεί». Συνεπώς, υπογράμμισε, «δε θέλουμε να προκαταλάβουμε καμία εξατομικευμένη κρίση, καλούμε απλώς τους Έλληνες δικαστές να κρίνουν με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία και τους κανόνες δικαίου».
Ο Δημήτρης Χριστόπουλος, Πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, με γραπτό μήνυμά του το οποίο μεταφέρθηκε στο ακροατήριο της Συνέντευξης Τύπου, επεσήμανε: «Αν κάτι απομένει σε αυτήν την παραπαίουσα Ευρώπη των ημερών μας είναι ένα κύρος που σχετίζεται –όχι φυσικά με τις πολιτικές που ασκεί σήμερα– αλλά με κάποιες καταστατικές αρχές που την κάνουν να είναι ό,τι είναι στη νεωτερικότητα. Αυτές είναι το κράτος δικαίου και τα δικαιώματα. […] Οι οχτώ δε γίνεται να εκδοθούν στην Τουρκία. Όχι επειδή μας αρέσουν, αλλά επειδή δε γίνεται να θυσιάσουμε τον πολύ σκληρό πυρήνα των αρχών μας στο όνομα της πολιτικής σκοπιμότητας. Ειδάλλως, δεν θα έχουμε αρχές. Κι αυτό εκτός από ανήθικο είναι και επικίνδυνο».
Ο Σπύρος Κουλοχέρης υπογράμμισε ότι αν βγάλει κανείς το πολιτικό βάρος που έχει όλη αυτή η ιστορία, η υπόθεση νομικά είναι πολύ καθαρή.  Τόσο από την εθνική νομοθεσία όσο και από τη νομολογία του Αρείου Πάγου προκύπτει ότι οι υπό έκδοση Τούρκοι δεν μπορούν να εκδοθούν, «τόσο επειδή βρίσκονται ακόμα στη διαδικασία ασύλου, όσο και επειδή βάσιμα πιθανολογείται ότι θα υποστούν διώξεις βάσει της πολιτικής τους δράσης».
Η εκπρόσωπος της ΓΣΕΕ, Έλλη Βαρχαλαμά, ανέφερε τη μεγάλη και σε βάθος χρόνου αλληλεγγύη και συνεργασία με τα Τουρκικά συνδικάτα και το ήδη βαρύ ιστορικό παραβιάσεων των συνδικαλιστικών ελευθεριών στην Τουρκία, διαπιστωμένων και από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. «Τα ελληνικά συνδικάτα ενώνουν τη φωνή τους στο αίτημα μη έκδοσης των 8 Τούρκων αξιωματούχων, δεδομένου ότι η ζωή και η ασφάλεια τόσο των ίδιων όσο και των οικογενειών τους, ήδη απειλούνται»,σημείωσε κα Βαρχαλαμά.
Παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν επίσης από την «Επιτροπή Πολιτών κατά της Έκδοσης των 8 Αξιωματικών», καθώς και από τον συνήγορο των αξιωματικών κ. Όμηρο Ζέλιο. Στη Συνέντευξη Τύπου παρέστη η Πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής των Ελλήνων, κα Αναστασία Χριστοδουλοπούλου.

Παρεμβάσεις και τοποθετήσεις πραγματοποιήθηκαν συγκεκριμένα από:

• Τον ομότιμο καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Νίκο Αλιβιζάτο
• Τον Πρόεδρο της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και καθηγητή στο Δίκαιο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, κ.Κων/νο Τσιτσελίκη
• Τον πρώην Γενικό Γραμματέα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Υπ. Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. κ. Κωστή Παπαϊωάννου
• Τον δικηγόρο Αθηνών, μέλος του Δ.Σ. του Δ.Σ.Α. και επικεφαλής της Επιτροπής για τα Δικαιώματα Προσφύγων και Μεταναστών του ΔΣΑ, κ. Παναγιώτη Περάκη
• Την Έλλη Βαρχαλαμά, εκπρόσωπο της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδας
• Τον Πρόεδρο της Διεθνούς Ομοσπονδίας για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και αναπληρωτή καθηγητή στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, κ. Δημήτρη Χριστόπουλο
• Τον Επιστημονικό Υπεύθυνο του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες, κ. Σπύρο Κουλοχέρη

Δεδομένων των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι αιτούντες άσυλο σχετικά με το άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών, ο Γενικός Διευθυντής του Solidarity Now, Επαμεινώνδας Φαρμάκης, με επιστολή του στα Υπουργεία Οικονομικών, Οικονομίας και Μεταναστευτικής Πολιτικής στις 8/12/2016, ζήτησε την παρέμβαση τους προκειμένου να υπάρξει συμμόρφωση των ελληνικών τραπεζών με την αρχή της νομιμότητας και να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη χορήγηση τραπεζικών λογαριασμών σε όλους τους ανθρώπους που πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις στην επικράτεια.  

Στο SolidarityNow χαιρετίσαμε τη νομοθεσία για την πρόσβαση των αιτούντων άσυλο στην αγορά εργασίας, μία εξέλιξη για την οποία παλέψαμε μαζί με άλλες οργανώσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, υποστηρίζουμε ενεργά την πρόσβαση των ωφελούμενών μας στην απασχόληση είτε σε δικά μας προγράμματα είτε στην ευρύτερη αγορά εργασίας.

Ωστόσο, τον τελευταίο καιρό οι οικονομικές μας υπηρεσίες έρχονται αντιμέτωπες με άρνηση κάποιων τραπεζών να ανοίξουν λογαριασμό σε αιτούντες άσυλο παρά την εκ μέρους μας προσκόμιση των απαιτούμενων δικαιολογητικών πρόσληψης, υπό το πρόσχημα ότι το δελτίο αιτούντος άσυλο έχει σύντομη ημερομηνία λήξης. Επισημαίνουμε ότι το τραπεζικό σύστημα δεν δύναται να αποστερεί τους αιτούντες άσυλο από τα δικαιώματα που απολαμβάνουν βάσει της κείμενης εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας για όσο καιρό φέρουν το καθεστώς του αιτούντος άσυλο.

Το SolidarityNow απέστειλε σήμερα σχετική επιστολή στις αρμόδιες αρχές και ζητά την ενημέρωση της διοίκησης και την παροχή οδηγιών ώστε να λυθούν τα σχετικά προβλήματα.

Επιστολή

Στις 28 Νοεμβρίου 2016 και με αφορμή το δυστύχημα στον καταυλισμό της Μόριας που κόστισε τη ζωή σε δύο πρόσφυγες, το SolidarityNow και άλλες 22 οργανώσεις και φορείς έκαναν κοινή δήλωση για τις συνθήκες διαβίωσης και τους κανόνες ασφάλειας στους προσφυγικούς καταυλισμούς της χώρας.

Το πρόσφατο δυστύχημα στη Μόρια που κόστισε ζωές προσφύγων δεν έγινε την κακιά στιγμή που μπορεί να συμβεί στον καθένα. Αφορά τις συνθήκες διαβίωσης σε χώρο ευθύνης του κράτους το οποίο οφείλει να τηρεί συγκεκριμένους κανόνες ασφαλείας.
Πώς όμως να θέσει τέτοιους κανόνες, όταν το Υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής δεν ενδιαφέρθηκε να καταρτίσει σε κανέναν καταυλισμό, στα νησιά και την ενδοχώρα, κανονισμό λειτουργίας ο οποίος μεταξύ άλλων θα προέβλεπε τα σχετικά με την ασφάλεια και την πυρασφάλεια του χώρου; Εξάλλου, στους χώρους αυτούς, κλειστούς και ανοιχτούς, προΐστανται διοικητές που έχουν διοριστεί από το υπουργείο με ad hoc διαδικασίες, χωρίς διαγωνισμό, χωρίς να υπάρχουν απαιτητά προσόντα και σαφείς αρμοδιότητες, και χωρίς βέβαια οι διευθυντές να έχουν στα χέρια τους κάποιον κανονισμό να ακολουθήσουν.

Στους προσφυγικούς καταυλισμούς ήδη έχουν εξαντληθεί τα όρια της ανθρώπινης αντοχής. Σε αυτούς, η ασφάλεια αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση διαβίωσης. Θα έπρεπε να αποτελεί ιδιαίτερο κεφάλαιο της μεταναστευτικής πολιτικής, μεγάλης σημασίας και για την ευρύτερη ελληνική κοινωνία. Στο συγκεκριμένο θλιβερό γεγονός, αλλά και σε άλλα παρόμοια που προηγήθηκαν αλλού (βλ. εμπρηστικές επιθέσεις στη Χίο), οι ευθύνες είναι καταλογιστέες στους διοικητές και την κυβέρνηση. Ας τις αναλάβουν οι πολιτικά και διοικητικά υπεύθυνοι για να διορθώσουν έστω και εκ των υστέρων τις ελλείψεις. Η απόδοση ποινικών ευθυνών, την οποία αναμένουμε, ασφαλώς θα προσδώσει μια νέα διάσταση στο ζήτημα αυτό.

Κοινή δήλωση

Ενώ οι αιτούντες διεθνή προστασία έχουν δικαίωμα πρόσβασης στην ελληνική αγορά  εργασίας και στην νοσοκομειακή και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και απαραίτητη προϋπόθεση για την πραγμάτωση αυτών των δικαιωμάτων είναι η κατοχή ΑΜΚΑ, πολύ συχνά η χορήγηση ΑΜΚΑ από τους αρμόδιους φορείς, δεν πραγματοποιείται. Γι’ αυτό το  λόγο, το Solidarity Now, με επιστολή του ζήτησε την παρέμβαση των αρχών ώστε να υπάρξει συμμόρφωση της Διοίκησης και να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη χορήγηση  ΑΜΚΑ σε όλους τους ανθρώπους που πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις σε όλη την επικράτεια.

 Ζητήματα χορήγησης ΑΜΚΑ

SolidarityNow: καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει προβεί μέχρι σήμερα σε έκδοση προσώπων που κινδυνεύουν με βασανιστήρια ή απάνθρωπη μεταχείριση

Η τουρκική αστυνομία πραγματοποίησε χθες τη νύχτα εφόδους και συνέλαβε  τους ηγέτες και μέλη του Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών (HDP), του δεύτερου σε μέγεθος κόμματος της τουρκικής αντιπολίτευσης. Ο υπουργός Δικαιοσύνης Μπεκίρ Μποζντάγκ δήλωσε ότι η κράτηση των μελών του HDP είναι νόμιμη, παρότι το HDP αναφέρει άρνηση πρόσβασης σε δικηγόρους, ενώ μπλοκαρισμένα αναφέρονται από χθες τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στη χώρα. Η κατάσταση στην Τουρκία είναι εξαιρετικά ανησυχητική: Από τον ασφυκτικό περιορισμό στην ελευθερία της έκφρασης και του τύπου και τη βίαιη καταστολή διαδηλώσεων, μέχρι την πρόσφατη αναστολή εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, τις μαζικές απολύσεις δημοσίων λειτουργών, και τα καταγγελλόμενα βασανιστήρια σε βάρος κρατουμένων μετά το πραξικόπημα, η γειτονική χώρα σταδιακά αίρει όλες τις εγγυήσεις που κάνουν ένα πολίτευμα δημοκρατικό.

Με δεδομένο ότι σύντομα θα συζητηθεί ενώπιον των ελληνικών δικαστικών αρχών το ζήτημα της έκδοσης των οκτώ τούρκων αξιωματικών, το SolidarityNow επισημαίνει ότι καμία ευρωπαϊκή χώρα μέχρι σήμερα δεν έχει προβεί σε έκδοση προσώπων τα οποία να κινδυνεύουν με βασανιστήρια ή απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση. Καμία επίσης ευρωπαϊκή χώρα μέχρι σήμερα δεν έχει εκδώσει πρόσωπα σε κράτος το οποίο δεν τηρεί τους στοιχειώδεις κανόνες δίκαιης δίκης, δηλαδή ανεμπόδιστη πρόσβαση σε δικηγόρο και κρίση από αμερόληπτο δικαστήριο συγκροτημένο από δικαστές με εχέγγυα προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας. Είναι σαφές ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να παρακάμψει, για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας, θεμελιώδη δικαιώματα που συνιστούν τον σκληρό πυρήνα της αξιοπρέπειας του προσώπου.

Σε ό,τι αφορά το θέμα του ασύλου, σε σημερινές του δηλώσεις, ο Υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής ανέφερε ότι «είναι λάθος ερώτηση, το αν η Τουρκία είναι ή παραμένει ασφαλής χώρα, μετά και τις συλλήψεις των ηγετών του φιλοκουρδικού HDP. Η χώρα μας εφαρμόζει με προσήλωση τις αρχές του ασύλου, που ορίζουν ότι κάθε εξέταση για άσυλο είναι προσωπική, ad hoc».

Το SolidarityNow υπενθυμίζει ότι η αρχή της εξατομικευμένης διαδικασίας ασύλου συνεπάγεται ότι οι ελληνικές αρχές υποχρεούνται να εξετάσουν τις ατομικές περιστάσεις κάθε υπόθεσης, όχι ότι δύνανται να εξετάσουν μόνο τις υποθέσεις που κρίνουν πολιτικά σκόπιμες.