Γενεύη/ Αθήνα, 25 Μαΐου 2016. H CARE International και το αλληλεγγύη-SolidarityNow ζητούν από τα κράτη μέλη της ΕΕ να ενεργήσουν άμεσα και να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους για μετεγκατάσταση των προσφύγων από την Ελλάδα προς άλλες χώρες. «Η ΕΕ πρέπει να δράσει αποφασιστικά και να καθιερώσει μια αποτελεσματική διαδικασία ώστε να μετεγκατασταθούν άμεσα 46.000 άνθρωποι. Αυτή είναι η μόνη μακροπρόθεσμη λύση για την αντιμετώπιση της επείγουσας ανθρωπιστικής κατάστασης. Η εκκένωση άτυπων καταυλισμών, όπως αυτός της Ειδομένης, δε βοηθά ώστε να τεθεί ένα τέλος στο καθεστώς εγκλωβισμού των προσφύγων», υποστηρίζει ο Thomas Rottland, επικεφαλής της ομάδας της CARE International στην Ελλάδα.

Ο στόχος της μετεγκατάστασης τουλάχιστον 20.000 ατόμων από την ΕΕ μέχρι τα μέσα Μαΐου δεν τηρήθηκε, αν και εκτιμάται ότι 35.000 με 40.000 άτομα στην Ελλάδα είναι επιλέξιμα για μετεγκατάσταση. Μέχρι στιγμής, μόνο 979 έχουν μεταφερθεί σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ. Οι περισσότεροι πρόσφυγες δεν έχουν καταφέρει ούτε καν να ξεκινήσουν τη διαδικασία μετεγκατάστασης ή οικογενειακής επανένωσης στο διάστημα που βρίσκονται στην Ελλάδα. Βάση της διαδικασίας, πρέπει  να καλούν μια τηλεφωνική γραμμή μέσω Skype, αλλά λόγω του μικρού χρονικού πλαισίου που δίνεται, ο μεγάλος αριθμός των κλήσεων είναι μη- διαχειρίσιμος. Στην πραγματικότητα, οι τηλεφωνικές γραμμές επικοινωνίες μπορούν να υποδεχθούν μόνο 300 κλήσεις την εβδομάδα. «Οι πρόσφυγες μάς λένε ότι το να κλείσουν ένα ραντεβού είναι λες και κερδίζουν το λαχείο! Οι άνθρωποι εδώ έχουν ζήσει πολλά χρόνια πολέμου κι έχουν αναγκαστεί να αφήσουν τα πάντα πίσω». Πολλοί από τους πρόσφυγες ανέφεραν στην CARE και το αλληλεγγύη-SolidarityNow ότι ενώ διέμειναν στο παρελθόν σε κάποιον από τους επίσημους καταυλισμούς, τώρα δεν επιθυμούν να επιστρέψουν σε αυτές τις απομονωμένες τοποθεσίες. «Περιγράφουν την κατάσταση στα κέντρα αυτά ως χειρότερη από της Ειδομένης. Το γεγονός ότι θα πρέπει να περιμένουν σε ακόμα έναν καταυλισμό με το φόβο ότι ο κόσμος θα ξεχάσει τα δεινά τους, είναι απλά απαράδεκτο».

Η Ελληνική αστυνομία ξεκίνησε την Τρίτη, επιχείρηση απομάκρυνσης περίπου 8.000 μεταναστών και προσφύγων που βρίσκονταν εγκλωβισμένοι σε αυτοσχέδιο καταυλισμό στα ερμητικά κλειστά βόρεια σύνορα της Ελλάδας με την πΓΔΜ, και τη μεταφορά τους σε δομές που διαχειρίζεται το κράτος. Οι περισσότεροι από τους πρόσφυγες που βρίσκονται στην Ελλάδα είχαν ως στόχο του ταξιδιού τους τη δυτική Ευρώπη με σκοπό να επανενωθούν με τις οικογένειές τους – η πλειοψηφία αυτών είναι γυναίκες και παιδιά. Αυτή τη στιγμή ζουν σε περισσότερες από 35 υπερπλήρεις δομές προσωρινής διαμονής, χωρίς την απαραίτητη πρόσβαση σε εγκαταστάσεις υγιεινής, σε ποιοτική διατροφή και σε προστασία.

«Η κρίση αυτή θα μπορούσε να αποφευχθεί. Η λύση της εναπόκειται στα χέρια των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Έχουν τα μέσα και την τεχνογνωσία για να παρέχουν στην Ελλάδα την υποστήριξη που έχει ζητήσει. Απαιτείται επειγόντως περαιτέρω ενίσχυση από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ώστε να βελτιωθεί η ανθρωπιστική κατάσταση. Πρωτίστως, όμως, οι πρόσφυγες πρέπει να είναι σε θέση να ξεκινήσουν άμεσα τη διαδικασία αίτησης για μετεγκατάσταση και οικογενειακή επανένωση», λέει ο Επαμεινώνδας Φαρμάκης, Γενικός Διευθυντής του αλληλεγγύη-SolidarityNow. Και συνεχίζει: «Δυστυχώς, στην πρόσφατη Παγκόσμια Ανθρωπιστική Διάσκεψη, οι ηγέτες δεν κατέληξαν σε συμφωνία για την ανάληψη σαφών δράσεων προκειμένου να βοηθήσουν να μπει ένα τέλος στις συγκρούσεις, οι οποίες θέτουν σε κίνδυνο τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων αναγκάζοντάς τους να εγκαταλείψουν τις χώρες τους κυνηγημένοι από τρόμο και απελπισία».

Το SolidarityNow μετέχει στην 1η Παγκόσμια Ανθρωπιστική Διάσκεψη Κορυφής
Όραμά μας να «μη μείνει κανείς πίσω!» – μία από τις προκλήσεις της κοινωνίας των πολιτών που τέθηκε από το Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μπαν Κι-μουν.

Το ταξίδι
Μετακινούμενοι πληθυσμοί Μουσείο Μπενάκη – Πειραιώς 138
Εγκαίνια: 16 Μαΐου, ώρα 20:00
Διάρκεια: 19/05/2016 – 29/05/2016

Τη  Δευτέρα 16 Μαΐου στις  20:00, εγκαινιάζεται στο Μουσείο Μπενάκη (Κτήριο οδού Πειραιώς 138) η έκθεση φωτογραφίας με τίτλο «Το ταξίδι. Μετακινούμενοι πληθυσμοί», που συνδιοργανώνει το αλληλεγγύη-SolidarityNow με το Μουσείο Μπενάκη.8 κορυφαίοι φωτογράφοι/φωτο-ειδησεογράφοι από την Ελλάδα, αποτυπώνουν με το φακό τους τον τελευταίο χρόνο, το Ταξίδι, τη διαδρομή όλων αυτών των ανθρώπων που εξαναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις χώρες τους. Οι φωτογραφίες, ιχνογραφούν τη διαδρομή τους από την Τουρκία στην Ελλάδα, με τελικό προορισμό τα σύνορα και με την ελπίδα να φτάσουν σε ένα ασφαλές καταφύγιο, σε κάποια χώρα της Ευρώπης.

Μόνο το 2015 περισσότεροι από 850.000 άνθρωποι έφθασαν στη χώρα μας. Η Ελλάδα αποτελεί χώρα διέλευσης και παραμονής για τον πληθυσμό που μετακινείται, έχοντας ως μοναδική επιδίωξη την εγκατάσταση σε μία Ευρωπαϊκή χώρα. Μετανάστες και πρόσφυγες, νόμιμοι και παράτυποι, όλοι, διεκδικητές του ιερού δικαιώματος στη ζωή. Άνθρωποι, που τον τελευταίο χρόνο μετακινούνται μαζικά σε ένα άχρονο πλαίσιο, με φόντο αλλά και διακομιστή τη χώρα μας.
Οι 8 φωτογράφοι που μετέχουν στην έκθεση είναι οι: Γιάννης Μπεχράκης, Άλκης Κωνσταντινίδης, Γιώργος Μουτάφης, Άγγελος Τζωρτζίνης, EnriCanaj, Μυρτώ Παπαδοπούλου, Ορέστης Σεφέρογλου, Χλόη Κριθαρά – Devienne.
Πρόσφατα, ο Γιάννης Μπεχράκης και ο Άλκης Κωνσταντινίδης, έλαβαν το βραβείο Pulitzer 2016 στην κατηγορία «Έκτακτης Επικαιρότητας», για την καταγραφή και αποτύπωση της προσφυγικής/μεταναστευτικής κρίσης.

Τρεις είναι οι ενότητες της έκθεσης, που δημιουργούν το σενάριο και αφηγούνται χρονολογικά το ταξίδι, με αρχή, μέση και τέλος:
Είσοδος: Λέσβος, Κως, Σάμος, Χίος, Οινούσσες
Παραμονή: κέντρα κράτησης, κέντρα προσωρινής φιλοξενίας, καταυλισμοί, πλατεία Βικτωρίας
Έξοδος: Ειδομένη

Θέλοντας να μεταφέρουμε την πραγματική εικόνα της διαμονής των προσφύγων, μία πραγματική σκηνή της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, σκηνή που φιλοξένησε εκατοντάδες οικογένειες τον τελευταίο χρόνο στη Χίο, θα εγκατασταθεί στον εκθεσιακό χώρο και θα στεγάσει το δεύτερο μέρος της έκθεσης, που αφορά στην Παραμονή.

Παράλληλα, θα προβάλλεται το ντοκιμαντέρ “Refugee Highway” του σκηνοθέτη Χρόνη Πεχλιβανίδη, που σε καλεί να ταξιδέψεις μαζί με τους πρόσφυγες από τη Συρία, στη Ρόδο, την Κω, την Τήλο, τη Σάμο και τη Λέσβο, ξετυλίγοντας τις δυσκολίες αυτού του ταξιδιού. Ένα ντοκιμαντέρ όπου η αγωνία και η ελπίδα για ζωή εναλλάσσονται σε κάθε πλάνο. Επίσης, σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο, θα μεταδίδονται πραγματικά ηχητικά ντοκουμέντα, από στιγμές διάσωσης.

Γιατί κάθε φωτογραφία είναι μια αντίληψη της πραγματικότητας
Γιατί κάθε φωτογραφία είναι μια πολιτική σκέψη
Γιατί κάθε φωτογραφία είναι ένα Ταξίδι

Επιμέλεια Έκθεσης: Ντόρα Κομνηνού

Το αλληλεγγύη-SolidarityNow και η CARE συνεργάζονται για την επείγουσα διατροφική υποστήριξη ευάλωτων πληθυσμών

Διέθεσαν 650 κουπόνια τροφίμων σε Αθήνα και Βόρεια Ελλάδα σε ανθρώπους με άμεσες ανάγκες διατροφής

Στο πρόγραμμα συμπράττουν οι Praksis, Άρσις, Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, Ένωση Μαζί για το Παιδί και η Υπηρεσία Ασύλου. 

Με σκοπό να προσφέρουν άμεση ανακούφιση σε ευάλωτους πληθυσμούς -πρόσφυγες, μετανάστες, άνεργους, Έλληνες σε οικονομική δυσπραγία, άτομα χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα ή άτομα που έχουν αιτηθεί άσυλο και γενικά, πληθυσμιακές ομάδες που έχουν πληγεί από τις οξύτατες συνέπειες της ανθρωπιστικής κρίσης που βιώνει η Ελλάδα- το αλληλεγγύη-SolidarityNow και η οργάνωση CARE στο πλαίσιο των δράσεων του START Network, υλοποιούν από κοινού πρόγραμμα που απαντά στις ζωτικές ανάγκες διατροφής αυτών των ανθρώπων.

Σκοπός του προγράμματος είναι επίσης να καλύψει ένα διαπιστωμένο κενό σε ανάγκες από ομάδες πληθυσμού που αποκλείονται από τα περισσότερα τρέχοντα θεσμικά προγράμματα. Το αλληλεγγύη-SolidarityNow και η CARE παρέχουν κουπόνια έτσι ώστε τα ευάλωτα άτομα να είναι σε θέση να αποφασίζουν για τον εαυτό τους και ποια είδη διατροφής επιθυμούν να αγοράσουν. Δίνοντας στους πρόσφυγες την ευελιξία να χρησιμοποιήσουν τα κουπόνια σε αλυσίδες τροφίμων ανάλογα με τις ανάγκες τους, οι δύο οργανώσεις στοχεύουν στην ενδυνάμωση των οικογενειών που είναι σε ανάγκη αλλά και, να διασφαλίσουν την αξιοπρέπειά τους.
Γιατί κάθε άνθρωπος δικαιούται τροφής. Κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα σε αξιοπρεπείς και βιώσιμες συνθήκες ζωής.

To Πρόγραμμα: Care4Solidarity
Σε ένα πρόγραμμα με το συμβολικό τίτλο Care4Solidarity οι δύο οργανώσεις και, με την πολύτιμη σύμπραξη των συνεργαζόμενων οργανώσεων του αλληλεγγύη-SolidarityNow στο Κέντρο Αλληλεγγύης Αθήνας (έναντι Σταθμού Λαρίσης), την Τετάρτη 27 και, την Πέμπτη 28 Απριλίου 2016, υποστήριξαν 650 οικογένειες και μεμονωμένα άτομα με την παροχή αντίστοιχων κουπονιών τροφίμων -400 οικογένειες στην Αθήνα και 250 στη Θεσσαλονίκη.
Συγκεκριμένα, στο Κέντρο Αλληλεγγύης Αθήνας με τη βοήθεια της Praksis, του Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού, της Ένωσης Μαζί για το Παιδί και της Υπηρεσίας Ασύλου, διαμοιράστηκαν 400 κουπόνια για την αγορά τροφίμων και άλλων ειδών πρώτης ανάγκης. Αντίστοιχα, στη Θεσσαλονίκη, στο Κέντρο Αλληλεγγύης που λειτουργεί το SolidarityNow στην πόλη, διαμοιράστηκαν 250 κουπόνια είτε δόθηκαν χέρι-με-χέρι στα σπίτια αλλά και στους χώρους όπου προσωρινά διαμένουν οι πληθυσμιακές αυτές ομάδες.
Μέσα από το δίκτυο των Κέντρων Αλληλεγγύης που λειτουργεί το αλληλεγγύη-SolidarityNow στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, οι ομάδες μας ταυτοποίησαν τις πιο επείγουσες περιπτώσεις ατόμων και ωφελούμενων με υψηλή ευαλωτότητα, που έχριζαν άμεσης ανάγκης να υποστηριχθούν διατροφικά: άνεργοι, οικογένειες που φιλοξενούνται σε σπίτια, άνθρωποι που δεν διαθέτουν τους απαραίτητους πόρους, αιτούντες άσυλο που διαμένουν προσωρινά στη χώρα μέχρι τη μετεγκατάστασή τους κλπ.

Κανένας άνθρωπος χωρίς τροφή
«Το δικαίωμα στην τροφή είναι πρωταρχικό και αναφαίρετο δικαίωμα που θα πρέπει να απολαμβάνουν όλοι οι άνθρωποι ανεξάρτητα από τον τόπο καταγωγής τους, τη θρησκεία τους, τις πεποιθήσεις τους. Σε αυτή την ουμανιστική ιδέα στηρίζεται το πρόγραμμα που από κοινού αναπτύσσουμε με την CARE International και τη σύμπραξη σημαντικών οργανώσεων και φορέων στην Ελλάδα», σημειώνει ο Γενικός Διευθυντής του αλληλεγγύη-SolidarityNow, Επαμεινώνδας Φαρμάκης. Και συνεχίζει: «Σήμερα, που η Ευρώπη διέρχεται έναν ακόμα σκοτεινό μεσαίωνα, εμείς καλούμαστε να αποδείξουμε ότι τα αντανακλαστικά της αλληλεγγύης μας έχουν γερά θεμέλια. Κι αυτό για εμάς μεταφράζεται απλά σε: κανένας άνθρωπος χωρίς τροφή. Είναι το ελάχιστο που μπορούμε να κάνουμε».
«Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι εγκλωβίστηκαν στην Ελλάδα μετά το κλείσιμο των συνόρων στα Βαλκάνια. Οι άνθρωποι -κυρίως γυναίκες και παιδιά- ζουν σε υποβαθμισμένα καταφύγια, με περιορισμένη πρόσβαση σε τροφή, ιατρική φροντίδα και προστασία. Αυτοί οι άνθρωποι νόμιζαν ότι είχαν αφήσει πίσω τους τα χειρότερα, τώρα όμως η δοκιμασία τους συνεχίζεται. Ελπίζουμε ότι μαζί με τον έμπειρο συνεργάτη μας, το αλληλεγγύη-SolidarityNow, μπορούμε τουλάχιστον να καλύψουμε κάποιες από τις άμεσες ανθρωπιστικές ανάγκες τους και να εκφράσουμε την αλληλεγγύη και την υποστήριξή μας», λέει ο Iljitsj Wemerman, επικεφαλής του προγράμματος επείγουσας ανάγκης της CARE στην Ελλάδα.

Η συνέχεια των δράσεων
Να σημειωθεί ότι οι δράσεις που υλοποιήθηκαν εντάσσονται στην πιλοτική φάση του προγράμματος Care4Solidarity. Παράλληλα, μετά από επιτόπια καταγραφή των αναγκών από ειδικευμένη ομάδα του αλληλεγγύη-SolidarityNow, 300 συνολικά ειδικά κιτ επείγουσας ανάγκης -με ξηρά τροφή, αντιβακτηριακά, αντικουνουπικά, πάνες για μωρά, παιδικές τροφές, νερό, είδη προσωπικής υγιεινής κλπ.- θα διανεμηθούν σε μετακινούμενους πληθυσμούς με αυξημένες ανάγκες στην Αθήνα, κυρίως σε περιοχές όπως: πλατεία Βικτωρίας, Πεδίον του Άρεως, σταθμός Λαρίσης, το λιμάνι του Πειραιά.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Protagon.gr στις 4 Απριλίου 2016

Περισσότερο από ένα χρόνο τώρα πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έθεσαν σε κίνδυνο τη ζωή τους γιατί απλά δεν είχαν άλλη επιλογή.  Οι πολιτικές της καθυστέρησης και του αποκλεισμού συνέβαλαν στην επιδείνωση της κατάστασης, προκαλώντας, κατεπείγουσες ανθρωπιστικές ανάγκες καθώς και πρακτικές αισχροκέρδειας και εκμετάλλευσης των ανθρώπων αυτών.

Το 2015, έχουν καταγραφεί ανά τον κόσμο 67 εκ. πρόσφυγες και μετανάστες οι οποίοι και μετακινούνται για να αποφύγουν πολέμους ή τη πείνα. Το άρθρο 14 της Παγκόσμιας Διακήρυξης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δίνει το δικαίωμα σε όλους μας να φεύγουμε από τις χώρες μας και να ζητούμε προστασία σε κάποια άλλη χώρα.  Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του Ο.Η.Ε., στην Ελλάδα, ποσοστό άνω του 90% των ανθρώπων που έχουν περάσει από τη χώρα μας ή τώρα βρίσκονται σε αυτή (52.000) είναι  πρόσφυγες δηλαδή προέρχονται από χώρες όπου επικρατεί πόλεμος και αδυναμία ασφαλούς διαβίωσης, ενώ σε ποσοστό 59% είναι γυναίκες και παιδιά – πολλά από τα οποία και μάλιστα σε αυξανόμενο αριθμό, είναι ασυνόδευτα ή χάνουν τη ζωή τους με τραγικό τρόπο.  Συνολικά πάνω από 4 000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους προσπαθώντας να ασκήσουν το νόμιμο δικαίωμά τους να φθάσουν στην ΕΕ το 2015-16!

Οφείλουμε, εφόσον είμαστε κράτος δικαίου, να διασφαλίσουμε τα ανθρώπινα δικαιώματά τους βασιζόμενοι στην απαρέγκλιτη τήρηση της διεθνούς νομιμότητας και της σύμβασης της Γενεύης. Στο πλαίσιο αυτό, δεν μπορούν να λειτουργούν κλειστά κέντρα υποδοχής και καταγραφής / κράτησης, για τη λειτουργία των οποίων δεν έχουν ακόμα θεσμοθετηθεί διαδικασίες που να διασφαλίζουν την προστασία των δικαιωμάτων των ανθρώπων (ενίσχυση υπηρεσίας ασύλου, συγκρότηση δεύτερου βαθμού για την εξέταση προσφυγών, επαρκής χρόνος εξέτασης των αιτήσεων –είναι προφανές ότι οι δεκατέσσερις μέρες δεν αρκούν –, δωρεάν νομική στήριξη και διερμηνεία, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, ψυχολογική στήριξη καθώς και στέγαση και σίτιση με γνώμονα την ανθρώπινη αξιοπρέπεια).

Στην ενδοχώρα, όπου παραμένουν οι άνθρωποι που έφτασαν πριν από τις 20 Μαρτίου, η κατάσταση είναι δραματική. Οι πρόσφυγες και μετανάστες είναι κατανεμημένοι σε πάνω από 30 χώρους. Οι συνθήκες στο λιμάνι του Πειραιά και γύρω από την Ειδομένη είναι δεινές και δεν αρμόζουν σε μια χώρα που θέλει να λέγεται Ευρωπαϊκή.  Κάτω από αυτές τις συνθήκες, ο κίνδυνος πρόκλησης πανικού, σωματικών βλαβών και θανάτων σε αυτούς τους χώρους είναι μεγάλος ενώ από σήμερα αναμένονται σκηνές βίας και αντίστασης κατά τη διαδικασία επαναπροώθησης τους στη Τουρκία.

Το ελληνικό κράτος συνεχώς παραβιάζει το άρθρο 25§1βΣυντ., το οποίο υποχρεώνει τα κρατικά όργανα να διασφαλίζουν την ακώλυτη άσκηση των ατομικών δικαιωμάτων όλων των ανθρώπων που βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια, είτε μέσα σε δομές, είτε κάτω από τον ουρανό, ασκεπείς. Υπό αυτή την έννοια παραβιάζει ιδίως το άρθρο 2§1 (σεβασμός και προστασία της αξίας του ανθρώπου) και θέτει υπό δυσανάλογη διακινδύνευση τα δικαιώματα του άρθρου 5§2 (απόλυτη προστασία ζωής, τιμής και ελευθερίας).  Τυχόν θάνατος ή βαριά σωματική βλάβη προερχομένη αιτιωδώς από τις ανωτέρω παραβάσεις θα δημιουργήσει σοβαρές ποινικές ευθύνες. Το ποινικό αδίκημα της εκθέσεως (306§1 ΠΚ) συντελείται ήδη με ενδεχόμενο δόλο.

Άραγε η Ε.Ε. και η Ελλάδα δεν αντιλαμβάνονται  ότι αυτές οι πρακτικές απλώς μεταβάλλουν τις διαδρομές των διακινητών και αυξάνουν το κέρδος τους – ήδη βλέπουμε αφίξεις σε νησιά όπου δεν υπάρχουν τα κέντρα κράτησης hot spots ενώ αυξάνεται η μετακίνηση προς την Ιταλία και σε λίγο διάστημα θα ανοίξει πάλι η δίοδος από τους Κήπους προς Βουλγαρία και Αλβανία.
Οι κοντόφθαλμες πολιτικές που οδήγησαν στην αποσταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής, στη σύσταση της τρομοκρατικής ομάδας Daesh (ISIS) καθώς και στην έκρηξη του φαινομένου της μετακίνησης, θα πρέπει να απασχολήσουν και να γίνει τάχιστα αντιληπτό ότι με τις πρακτικές που ακολουθούνται σήμερα στο προσφυγικό – μεταναστευτικό, δημιουργείται ένας καταδιωκόμενος σε «Ανατολή και Δύση» πληθυσμός, γεγονός που θα μπορούσε να πυροδοτήσει νέες, απρόβλεπτες καταστάσεις.

Με την εφαρμογή της συμφωνίας της 20ής Μαρτίου 2016 μεταξύ Ε.Ε. και Τουρκίας, οι πρόσφυγες και μετανάστες που βρίσκονται στην Ελλάδα χωρίζονται σε δύο ομάδες, για τους οποίους ισχύουν (προς το παρόν) διαφορετικές νομικές διαδικασίες, εκείνους που παραμένουν στην ενδοχώρα –περίπου 50.000– και εκείνους που έφτασαν στα νησιά τις τελευταίες δύο εβδομάδες –περίπου 5.000– οι οποίοι βρίσκονται υπό καθεστώς προσωρινής κράτησης στα hotspots (μετονομάζονται σε Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης στην ουσία είναι όμως χώροι κράτησης) σε Λέσβο, Χίο, Λέρο, Σάμο.  Για όσους κρίνεται ότι η γειτονική χώρα είναι «ασφαλής χώρα», θα επιστρέφονται αμέσως. Οι υπόλοιποι μπορούν να υποβάλουν αίτημα ασύλου το οποίο θα πρέπει να έχει κριθεί τελεσιδίκως σε διάστημα ενός μηνός.  Όσοι δικαιούνται άσυλο μπορούν να παραμείνουν νομίμως στην Ελλάδα για τρία χρόνια και μπορούν επίσης να κάνουν αίτηση για μετεγκατάσταση σε άλλο κράτος-μέλος. Δεν έχουν δικαίωμα να επιλέξουν συγκεκριμένη χώρα, ωστόσο εφόσον έχουν οικογένεια σε άλλη χώρα, μέσω του νόμου οικογενειακής επανένωσης, μπορούν να μεταβούν εκεί.

Η λύση του προβλήματος βρίσκεται στις τρίτες χώρες όπως είναι η Τουρκία η οποία έχει δεχθεί 3 εκ. πρόσφυγες και μετανάστες, η Ιορδανία  με 500.000 και ο Λίβανος με 1,5 εκ.  Πρέπει να βοηθηθεί η Τουρκία, αλλά είναι ασφαλής χώρα;  Σίγουρα όχι, με την έννοια ότι οι πληθυσμοί ενδέχεται να επαναπροωθηθούν   στις χώρες προέλευσης οπότε δεν υιοθετείται επαρκώς η Συνθήκη της Γενεύης, καθώς τίθενται γεωγραφικοί περιορισμοί διότι ναι μεν προστατεύονται οι  πρόσφυγες από τη Δύση (!) όχι όμως και από τη Μέση Ανατολή και την Ασία.  Άρα οι πρόσφυγες / μετανάστες δεν είναι ασφαλείς στη Τουρκία, δεν έχουν πρόσβαση στη μάθηση και αρκετά περιορισμένη πρόσβαση στην εργασία. Τα 3 δις ευρώ της συμφωνίας δε γνωρίζουμε που θα πάνε και ποιός οργανισμός θα τα διαχειριστεί και πως θα βελτιώσουν τη διαβίωση των πληθυσμών στα κέντρα φιλοξενίας. Υπάρχει και μια γενικότερη κατάρρευση των ελευθεριών στη Τουρκία ειδικότερα εναντίον της ελευθερίας του Τύπου και της ακαδημαϊκής κοινότητας.

Προφανώς η κάθε χώρα θέλει να αποτρέψει τις ροές.  Από την άλλη πλευρά όμως, το γεγονός ότι τα έσοδα του κυκλώματος της διακίνησης υπολογίζεται ότι τα τελευταία χρόνια ανέρχονται σε 16 δις δολάρια ενώ τα έξοδα φύλαξης των συνόρων σε 13 δις λειτουργούν αποτρεπτικά στο περιορισμό του φαινομένου. Στην Ελλάδα η κυβέρνηση υπολογίζει ότι θα δαπανήσει 4 δις ευρώ χωρίς όμως διευκρινήσεις για τη κατανομή του ποσού και τις σχετικές διαδικασίες.  Που άραγε θα δαπανηθούν αυτά τα χρήματα; Σε μια χώρα που θεωρούμε ότι θα φιλοξενήσει 29 εκ. τουρίστες το 2016 αδυνατούμε να φιλοξενήσουμε λίγο περισσότερους από 50 000 ανθρώπους; Ή μήπως είναι άλλοι οι λόγοι αυτής της πολιτικής;

Σε πρόσφατη έρευνα του Ιδρύματος Bertelsmann, το 79% των Ευρωπαίων πολιτών πιστεύει σε ένα κοινό Ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου ενώ το 85% των πολιτών σε μια δίκαιη κατανομή προσφύγων στις 28 Ε.Ε. χώρες (σήμερα μόνο 8 χώρες δέχονται αυτή τη μετεγκατάσταση).  Πρέπει η Ελλάδα να δώσει σε όλους το παράδειγμα της ορθολογικής ένταξης και να πιέσει ώστε όλες οι χώρες να πάρουν ένα δίκαιο μερίδιο ανάλογο με την οικονομική τους δυνατότητα και το μέγεθος του πληθυσμού.

Μέχρι να δημιουργηθούν ασφαλείς ζώνες στη Συρία, στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν και στη Λιβύη η μετακίνηση δε θα σταματήσει και θα πρέπει η Ε.Ε. να απορροφά 1 εκ μετακινούμενους ανθρώπους που πληρούν κάποια κριτήρια, απευθείας από τις τρίτες χώρες και όχι τον κωμικό αριθμό των 72 000 που προβλέπει η συμφωνία.  Η νομιμοποίηση της μετακίνησης σε συνδυασμό με το κοινό ευρωπαϊκό άσυλο θα σταματήσει τα δίκτυα διακίνησης και τους θανάτους και θα προσφέρει την ελπίδα ενάντια στην απελπισία και το φόβο – 1 εκ το χρόνο είναι λιγότερο από το 0,5% του πληθυσμού της Ε.Ε.  Πρέπει να δημιουργηθούν νόμιμες και ασφαλείς δίοδοι προς την Ευρώπη και άλλες χώρες όπως το αποτελεσματικό μοντέλο επανεγκατάστασης που εφαρμόζει ο Καναδάς.  Η Ελλάδα τον τελευταίο αιώνα δέχθηκε περίπου 800.000 Έλληνες της Μικράς Ασίας, 500.000 Έλληνες του Πόντου καθώς και 1 εκ. προερχόμενους από την Αλβανία.  Σήμερα παρά την έκρηξη συμπαράστασης από απλούς πολίτες, ομάδες πολιτών και ομάδες της κοινωνίας των πολιτών και  κρατικούς οργανισμούς, όπως το Λιμενικό Σώμα, η ανικανότητα και έλλειψη οργάνωσης μαζί με την ατολμία εκ μέρους της κεντρικής εξουσίας, μας απέκλεισε από ένα ευρύ, συντονιστικό ανθρωπιστικό ρόλο στη Ε.Ε. με αποτέλεσμα να χαθεί για μια ακόμα φορά για τη χώρα μας εκτός από την ευκαιρία ανάδειξής της ως σημαντικού παράγοντα και εταίρου και η  εμπιστοσύνη προς αυτήν με ορατό πλέον τον κίνδυνο να βρεθούμε εκτός Σένγκεν με ό,τι οικονομικά συνεπάγεται.

Πρακτικά σε ένα μήνα η συμφωνία θα έχει καταρρεύσει και η Ε.Ε. θα ψάχνει πανικόβλητη κάποιο νέο εξωπραγματικό σχέδιο σωτηρίας με σκοπό πάλι να καθυστερήσει νέες μεγάλες ροές φοβούμενη τις εσωτερικές αντιδράσεις και εκλογές κρατών μελών ενώ ναζιστικά και ξενοφοβικά κινήματα αποκτούν νέα δυναμική πατώντας πάνω στην έλλειψη οργάνωσης στο φόβο και στην απουσία  κοινού πολιτικού οράματος– θα δημιουργηθεί ένα νέο γαϊτανάκι ανθρώπων που δεν είναι τίποτα άλλο από νούμερα. Είναι μια πολιτική κρίση στην ΕΕ.  Ο αριθμός των μη Σύριων που καταγράφονται στην Ελλάδα θα αυξηθεί και θα υποβάλλουν όλοι αιτήσεις ασύλου και προσφυγές με την απόρριψη των αιτήσεων καθώς στη Τουρκία μόνο οι Σύριοι έχουν ειδικές διατάξεις ασύλου αν και τελευταία γίνονται μαζικές απελάσεις και Συρίων πίσω στη χώρα τους. Θα περιμένει βέβαια κανείς τα αιτήματα των Συρίων να τηρούν πιο πολλές από τις προδιαγραφές ικανοποίησής τους στην Ελλάδα ως η κύρια ομάδα που εννοιολογικά πλησιάζουν στη λέξη πρόσφυγας.  Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων θα απαγορεύσει την επιστροφή π.χ. Κούρδων ή Ιρανών. Παράλληλα οι διακινητές αρχικά μεν θα πιεστούν, σύντομα όμως θα βρουν νέα περάσματα.  Άρα εάν υπερισχύσει η νομιμότητα ελάχιστοι θα κριθούν ότι πληρούν τις προϋποθέσεις προώθησης στη Τουρκία.
Η χώρα μας διανύει το 6^ο έτος μια οικονομικής και κοινωνικοπολιτικής κρίσης που μας έχει φέρει πολλές δεκαετίες πίσω με ιλιγγιώδη ποσοστά ανεργίας ιδίως μεταξύ των νέων.  Οι νέοι με τη πρώτη ευκαιρία φεύγουν σε αναζήτηση ευκαιριών στο εξωτερικό όπου, επειδή είναι λευκοί και χριστιανοί, δε τους απαγορεύεται αυτό το δικαίωμα.  Ίσως είναι για εμάς μια τελευταία ευκαιρία να αφήσουμε στα παιδιά μας και στην Ε.Ε. ως παρακαταθήκη, ότι με την αλληλεγγύη και την ενσωμάτωση στη κοινωνία μας κερδίζουμε την ελπίδα μια καλύτερης ζωής απαλλαγμένης από ρατσισμό και ξενοφοβία που εν τέλει συμβάλλει στη προοπτική της κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης. Μακάρι.

Ο Επαμεινώνδας Φαρμάκης είναι τα τελευταία 19 έτη μέλος της Κοινωνίας των Πολιτών και από το 2015 Γενικός Διευθυντής στο Σωματείο αλληλλεγγύη-Solidarity Now