Τα εμπόδια που κρατούν πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο εκτός αγοράς εργασίας

«Δεν μπορούμε να κάνουμε διαφορετικά. Θα πρέπει να λύσουμε τη σύμβασή του. Λυπάμαι».

Με αυτή τη φράση ένας εργοδότης ενημέρωσε τη Σύμβουλο της Υπηρεσίας Απασχόλησης του SolidarityNow ότι αναγκάζεται να απολύσει έναν εργαζόμενο, τον οποίο μόλις είχε προσλάβει με τη στήριξη της ομάδας μας.

Όχι επειδή δεν ανταποκρινόταν στη δουλειά του ή επειδή δεν ήθελε να εργαστεί. Αλλά επειδή δεν κατάφερε να ολοκληρώσει εγκαίρως τις διοικητικές διαδικασίες που απαιτούνταν για την απασχόλησή του. Δυστυχώς, δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό.

Τα τελευταία χρόνια, η Υπηρεσία Απασχόλησης του SolidarityNow βλέπει ολοένα και περισσότερους εργοδότες να διστάζουν να προσλάβουν πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο ή ακόμη και να διακόπτουν συνεργασίες που έχουν ήδη ξεκινήσει. Όχι λόγω προκατάληψης ούτε επειδή οι υποψήφιοι δεν διαθέτουν τα απαραίτητα προσόντα, αλλά επειδή η γραφειοκρατία μετατρέπει μια πρόσληψη σε μια διαδικασία γεμάτη αβεβαιότητα, καθυστερήσεις και συνεχείς απώλειες χρόνου.

Το παράδοξο είναι προφανές. Την ώρα που η ελληνική αγορά εργασίας αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, ιδιαίτερα στη βιομηχανία, στην εστίαση, στον τουρισμό, στις κατασκευές και πολλούς ακόμη κλάδους, άνθρωποι που θέλουν και μπορούν να εργαστούν παραμένουν αποκλεισμένοι όχι από την αγορά, αλλά από τις ίδιες τις διοικητικές διαδικασίες.

Τα παραδείγματα από την καθημερινότητά μας είναι πολλά.

Σε βιομηχανία της Θεσσαλονίκης, εργαζόμενος αναγκάστηκε να απουσιάσει επτά διαφορετικές φορές από την εργασία του προκειμένου να ολοκληρώσει τις διαδικασίες έκδοσης Αριθμού Μητρώου Ασφαλισμένου (ΑΜΑ) και να ανοίξει τραπεζικό λογαριασμό. Οι συνεχείς απουσίες οδήγησαν τελικά στην απόλυσή του.

Σε άλλες περιπτώσεις, εργοδότες που συνεργάζονταν επί χρόνια με την Υπηρεσία Απασχόλησης και προσλάμβαναν συστηματικά πρόσφυγες μάς ενημέρωσαν ότι πλέον δεν θα εξετάζουν υποψηφίους που δεν διαθέτουν ήδη ΑΜΑ και τραπεζικό λογαριασμό. Όχι επειδή αμφισβητούν τις ικανότητές τους, αλλά επειδή δεν μπορούν πλέον να επωμίζονται το κόστος, τον χρόνο και την αβεβαιότητα που συνεπάγεται η ολοκλήρωση των απαραίτητων διαδικασιών.

Το ίδιο περιγράφουν και οι ίδιοι οι ωφελούμενοι. Άνθρωποι που πέρασαν επιτυχώς από συνεντεύξεις, έλαβαν προσφορά εργασίας, αλλά τελικά δεν προσλήφθηκαν επειδή δεν διέθεταν εγκαίρως τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Οι επιχειρήσεις χρειάζονται προσωπικό άμεσα και δεν μπορούν να περιμένουν εβδομάδες ή μήνες μέχρι να ολοκληρωθούν διαδικασίες που θα έπρεπε να είναι αυτονόητες.

Όταν μια απλή διαδικασία γίνεται διοικητικός λαβύρινθος

Το τελευταίο διάστημα παρατηρούμε ένα ακόμη σοβαρό πρόβλημα. Οι αριθμοί ΠΑΑΥΠΑ (Προσωρινός Αριθμός Ασφάλισης και Υγειονομικής Περίθαλψης Αλλοδαπού) των αιτούντων άσυλο απενεργοποιούνται συχνά χωρίς προηγούμενη ενημέρωση.

Για να αποκατασταθεί η λειτουργία τους, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να απευθυνθεί αρχικά στη Δομή Φιλοξενίας όπου διαμένει. Η Δομή επικοινωνεί με την Υπηρεσία Ασύλου προκειμένου να ενεργοποιηθεί εκ νέου ο αριθμός. Στη συνέχεια απαιτείται νέο ραντεβού στον ΕΦΚΑ για την έκδοση ΑΜΑ. Αν ο ενδιαφερόμενος δεν διαθέτει κωδικούς Taxisnet, χρειάζεται ακόμη μία επίσκεψη, καθώς πλέον ο ΑΜΑ δεν αποδίδεται επιτόπου αλλά εκδίδεται μετά από μερικές ημέρες.

Μια διαδικασία που θα μπορούσε να ολοκληρώνεται ηλεκτρονικά μετατρέπεται σε μια αλυσίδα διαδοχικών επισκέψεων, αναμονών και καθυστερήσεων.

Το αποτέλεσμα είναι προφανές: οι εργαζόμενοι αναγκάζονται να ζητούν συνεχώς άδειες από την εργασία τους, οι εργοδότες χάνουν παραγωγικό χρόνο και οι ίδιες οι δημόσιες υπηρεσίες επιβαρύνονται με υποθέσεις που θα μπορούσαν να διεκπεραιώνονται πολύ απλούστερα.

Και όταν λυθεί αυτό, ξεκινά η δεύτερη δοκιμασία

Η έκδοση τραπεζικού λογαριασμού αποτελεί συχνά ακόμη μεγαλύτερο εμπόδιο.

Ως Υπηρεσία Απασχόλησης έχουμε συναντήσει τράπεζες που αρνούνται να ανοίξουν λογαριασμό σε αιτούντες άσυλο ακόμη και όταν διαθέτουν ενεργή σύμβαση εργασίας. Άλλες απαιτούν την παρουσία ενός ή ακόμη και δύο πιστοποιημένων διερμηνέων, οι οποίοι καλούνται να υπογράψουν τα τραπεζικά έγγραφα. Σε περιπτώσεις ανθρώπων που βρίσκονται σε κατάσταση αστεγίας, έχουν απορριφθεί ακόμη και δηλώσεις φιλοξενίας ή βεβαιώσεις δημοτικών υπνωτηρίων ως αποδεικτικά κατοικίας.

Με άλλα λόγια, ένας άνθρωπος μπορεί να έχει βρει εργασία, να διαθέτει νόμιμα έγγραφα και εργοδότη που επιθυμεί να τον προσλάβει, αλλά να μην μπορεί να πληρωθεί επειδή αδυνατεί να ανοίξει τραπεζικό λογαριασμό.

Την ίδια στιγμή, διαφορετικές τράπεζες, ακόμη και διαφορετικά υποκαταστήματα της ίδιας τράπεζας, εφαρμόζουν διαφορετικές πρακτικές και ζητούν διαφορετικά δικαιολογητικά, δημιουργώντας ένα καθεστώς αβεβαιότητας τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τις επιχειρήσεις.

Δεν είναι λίγες οι φορές που η επίλυση τέτοιων ζητημάτων επιτυγχάνεται μόνο χάρη στην επιμονή κοινωνικών λειτουργών, εργασιακών συμβούλων ή ακόμη και των ίδιων των εργοδοτών, οι οποίοι αναγκάζονται να αφιερώνουν πολύτιμο χρόνο για να ολοκληρωθούν διαδικασίες που θα έπρεπε να λειτουργούν χωρίς καμία μεσολάβηση.

Όλοι χάνουν

Η εργασία αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα ένταξης, γιατί είναι ο δρόμος προς την οικονομική αυτονομία, την αξιοπρεπή διαβίωση και την ενεργό συμμετοχή στην κοινωνία.

Σήμερα όμως, το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν είναι η απροθυμία των εργοδοτών ούτε η έλλειψη διάθεσης των προσφύγων και των αιτούντων άσυλο να εργαστούν. Είναι ένα διοικητικό σύστημα που εξακολουθεί να παράγει καθυστερήσεις, αντιφάσεις και περιττή γραφειοκρατία.

Το αποτέλεσμα είναι ότι χάνουν όλοι: οι άνθρωποι που αναζητούν μια ευκαιρία να σταθούν στα πόδια τους, οι επιχειρήσεις που στερούνται αναγκαίο προσωπικό, οι κοινωνικές υπηρεσίες που καλούνται να καλύψουν κενά του διοικητικού μηχανισμού και τελικά η ίδια η ελληνική οικονομία.

Η άρση αυτών των εμποδίων δεν αποτελεί απλώς ζήτημα προστασίας δικαιωμάτων. Είναι προϋπόθεση για μια αγορά εργασίας που λειτουργεί αποτελεσματικά, προς όφελος των εργαζομένων, των επιχειρήσεων και της κοινωνίας συνολικά.

Με το παγκόσμιο ποδόσφαιρο να βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος διεθνώς, το πρόγραμμα RoMOVE ολοκληρώθηκε αναδεικνύοντας τη δύναμη του αθλητισμού και του ποδοσφαίρου ειδικότερα, πέρα από τις γραμμές του γηπέδου: ως εργαλείο ένταξης, ενδυνάμωσης και κοινωνικής συνοχής.

Συνολικά, 75 παιδιά Ρομά, εκ των οποίων 20 κορίτσια, συμμετείχαν στο πρόγραμμα, λαμβάνοντας μέρος σε 29 προπονήσεις ποδοσφαίρου από τις αρχές του 2026. Οι εβδομαδιαίες προπονήσεις δημιούργησαν έναν σταθερό χώρο άθλησης, συνεργασίας και κοινωνικής ένταξης μέσα από το παιχνίδι.

Η ολοκλήρωση του προγράμματος πραγματοποιήθηκε στις 30 Ιουνίου με έναν φιλικό ποδοσφαιρικό αγώνα στον Πέλεκα Κατερίνης, όπου παιδιά και προπονητές γιόρτασαν τη λήξη της δράσης μέσα σε κλίμα ενθουσιασμού, χαράς και ομαδικού πνεύματος.

Κατά τη διάρκεια της τελικής εκδήλωσης, τα παιδιά μπήκαν στο γήπεδο παρουσιάζοντας όχι μόνο τις αθλητικές τους δεξιότητες, αλλά και την πρόοδο που έχουν σημειώσει ως ομάδα μέσα από τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα. Το ποδόσφαιρο, με τη διεθνή του απήχηση και τη δύναμή του να ενώνει ανθρώπους ανεξάρτητα από υπόβαθρο ή εμπειρία, αποτέλεσε το ιδανικό όχημα για την υλοποίηση του RoMOVE.

Το RoMOVE εστίασε στη δημιουργία ίσων ευκαιριών για παιδιά Ρομά, αξιοποιώντας τον αθλητισμό ως μέσο ανάπτυξης και κοινωνικής ένταξης. Οι προπονητές στάθηκαν δίπλα τους σε κάθε βήμα, όχι μόνο ως τεχνικοί καθοδηγητές, αλλά και ως σταθερές παρουσίες σε μια διαδικασία που έβαλε στο επίκεντρο τη συμμετοχή, τη συνεργασία και την εξέλιξη.

*Το πρόγραμμα «RoMOVE: Ενδυναμώνοντας τα παιδιά Ρομά μέσα από τον αθλητισμό» υλοποιήθηκε από το SolidarityNow με την υποστήριξη του NIKE Direct Store Fund, το οποίο διαχειρίζεται το King Baudouin Foundation.

Σε κλίμα συνεργασίας και γόνιμου διαλόγου πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Αλληλεγγύης Αθήνας (ΚΑΑ), εκδήλωση με αφορμή την ολοκλήρωση της χρηματοδότησης από το Πρόγραμμα Συνεργασίας Ελβετίας–Ελλάδας για την περίοδο Αύγουστος 2023 – Ιούλιος 2026. Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία της η Υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, κα Σέβη Βολουδάκη, ενώ παρουσιάστηκαν ιστορίες, στοιχεία και αποτελέσματα που αποτυπώνουν τον κοινωνικό αντίκτυπο του Κέντρου στην υποστήριξη των πλέον ευάλωτων ομάδων.

Την εκδήλωση χαιρέτησαν επίσης η κα Κωνσταντίνα Παπακώστα, Γενική Γραμματέας Μεταναστευτικής Πολιτικής, ο κ. Ηρακλής Μοσκώφ, Γενικός Γραμματέας Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, η κα Aita Pult, Deputy Head of Mission & Chargée d’Affaires της Πρεσβείας της Ελβετίας στην Ελλάδα, καθώς και η κα Μίνα Φούντζουλα, Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Αστικής Πανίδας & Ζωοφιλίας του Δήμου Αθηναίων. Το «παρών» έδωσαν εκπρόσωποι πρεσβειών, διεθνών οργανισμών, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, της τοπικής αυτοδιοίκησης και άλλων συνεργαζόμενων φορέων.

Από το 2014, το Κέντρο Αλληλεγγύης Αθήνας βρίσκεται αδιάλειπτα στο πλευρό των πιο ευπαθών μελών της κοινωνίας μας, παρέχοντας δωρεάν υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας, νομικής και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, συμβουλευτικής απασχόλησης και λογιστικής καθοδήγησης. Κατά την τριετή περίοδο της χρηματοδότησης από το Πρόγραμμα Συνεργασίας Ελβετίας–Ελλάδας, συνολικά 10.351 άνθρωποι ωφελήθηκαν από τις υπηρεσίες του Κέντρου.

Ο Ιδρυτής και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του SolidarityNow, κ. Στέλιος Ζαββός, καλωσόρισε τους προσκεκλημένους, τονίζοντας:

«To σημαντικότερο πλεονέκτημα του Κέντρου Αλληλεγγύης Αθήνας είναι ότι δεν παρατηρεί την κοινωνία από απόσταση, αλλά τη συναντά κάθε μέρα. Και με αυτήν την προσέγγιση, το Κέντρο δεν είναι μόνο ένας χώρος παροχής υπηρεσιών, αλλά ένας χώρος όπου η εμπειρία των ανθρώπων μετατρέπεται σε γνώση. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους αρωγούς μας, την Πρεσβεία της Ελβετίας και το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου για τη μακροχρόνια και ουσιαστική συνεργασία σήμερα και στο μέλλον.» Στο ίδιο πνεύμα ήταν και η τοποθέτηση του κου Ευθύμιου Βιδάλη, Αντιπροέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου, ο οποίος υπογράμμισε τη σημασία της χρηστής διαχείρισης των πόρων, της διαφάνειας και της λογοδοσίας, αξίες που διέπουν το έργο της οργάνωσης.

Η κα Σέβη Βολουδάκη, Υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, δήλωσε:

«Η σημερινή παρουσίαση αποτελεσμάτων του SolidarityNow επιβεβαίωσε πως η αλληλεγγύη, όταν συναντά τη μέθοδο και τη συνέπεια, μετατρέπεται σε μετρήσιμο κοινωνικό αντίκτυπο. Πάνω από εκατό χιλιάδες άνθρωποι στηρίχθηκαν από τότε που ξεκίνησε η λειτουργία των Κέντρων Αλληλεγγύης της οργάνωσης, με έναν στους τέσσερις ωφελούμενους να βρίσκει δουλειά. Η προστασία των ευάλωτων ανθρώπων αποτελεί θεσμική προτεραιότητα. Η συνεργασία της Πολιτείας, της Κοινωνίας των Πολιτών και των διεθνών μας εταίρων παραμένει το μοντέλο που θέλουμε να ενισχύουμε».

Στη συνέχεια, η κα Κωνσταντίνα Παπακώστα, Γενική Γραμματέας Μεταναστευτικής Πολιτικής τόνισε:

«Το έργο του Κέντρου έχει τεράστιο κοινωνικό αποτύπωμα, ιδίως μετά την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας του Νέου Συμφώνου για το Άσυλο και τη Μετανάστευση, που σημαίνει α. Επιτάχυνση των διαδικασιών κρίσης αιτημάτων ασύλου και επιστροφή όσων στερούνται προσφυγικού προφίλ και β. Ένταξη όσων δικαιούνται διεθνούς προστασίας.  Οι δράσεις του Υπουργείου για όσους δικαιούνται διεθνή προστασία δίνουν μεγάλη βαρύτητα στην ένταξη. Η ένταξη αυτή σημαίνει εκπαίδευση, πρόσβαση στην αγορά εργασίας και ουσιαστική υποστήριξη σε κάθε μικρή ή μεγάλη υποχρέωση, προκειμένου να μπορέσουν να ενταχθούν και να αποτελέσουν μέρος του κοινωνικού συνόλου.» 

Αντίστοιχα, ο κος Ηρακλής Μοσκώφ, Γενικός Γραμματέας Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας, δήλωσε:

«Ήμουν εδώ όταν εγκαινιάστηκε το Κέντρο πριν 13 χρόνια, την περίοδο της κρίσης. Ο Δήμος τότε είχε τη διορατικότητα να κάνει αυτό το οποίο υπηρετούμε όλοι αυτή τη στιγμή. Αυτή τη συνέργεια ανάμεσα σε χρηματοδότες, το κράτος και την Κοινωνία των Πολιτών, προκειμένου να παρέχουμε υπηρεσίες στους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας. Τα τελευταία 13 χρόνια αυτό έχει υπηρετηθεί ιδανικά. Είμαστε ιδιαίτερα ευγνώμονες στην ελβετική συνεισφορά και στη συνεργασία που έχουμε γιατί διασφαλίζει ότι όλη αυτή η υπεραξία θα έχει μέλλον και θα δώσει περισσότερες λύσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ευάλωτοι συμπολίτες μας.»

Από την Πρεσβεία της Ελβετίας, η κα Aita Pult, Deputy Head of Mission & Chargée d’Affaires, ανέφερε:

«Πρόκειται για ένα από τα πιο πετυχημένα έργα του προγράμματος ελβετο-ελληνικής συνεργασίας, καθώς κατάφερε να εξασφαλίσει ελεύθερη και ισότιμη πρόσβαση σε υπηρεσίες για όλους, ανεξάρτητα από το κοινωνικό τους υπόβαθρο ή το νομικό τους καθεστώς. Η πρόσβαση σε τέτοιες υπηρεσίες αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα που πρέπει να συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε. Η σημασία της δημιουργίας ενός ασφαλούς και χωρίς αποκλεισμούς περιβάλλοντος δεν μπορεί να υποτιμηθεί.»

Τέλος, εκ μέρους του Δήμου Αθηναίων, η κα Μίνα Φούντζουλα, Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Αστικής Πανίδας & Ζωοφιλίας, επισήμανε:

«Είχα την τύχη να βρίσκομαι εδώ και όταν, επί δημαρχίας Γιώργου Καμίνη, εγκαινιάστηκε το Κέντρο Αλληλεγγύης Αθήνας. Ήταν μια περίοδος κατά την οποία η πόλη αντιμετώπιζε τεράστιες προκλήσεις, καθώς χιλιάδες άνθρωποι έφταναν στη χώρα αναζητώντας διεθνή προστασία και χρειάζονταν άμεση υποστήριξη. Σήμερα βρίσκομαι εδώ εκπροσωπώντας τον Δήμαρχο Αθηναίων, Χάρη Δούκα, και βλέπω ότι, παρά τις αλλαγές των τελευταίων ετών, η ανάγκη για τις υπηρεσίες του Κέντρου παραμένει εξίσου επιτακτική. Το Κέντρο Αλληλεγγύης αποτελεί έναν σταθερό πυλώνα υποστήριξης για την πόλη και τους πιο ευάλωτους κατοίκους της.»

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με ένα διαδραστικό παιχνίδι με τους προσκεκλημένους που οδήγησε σε έναν ζωντανό διάλογο μεταξύ των επαγγελματιών του Κέντρου. Μέσα σε μόλις ένα λεπτό, κάθε επαγγελματίας ανέδειξε τη σημασία της υπηρεσίας που παρέχει, μοιράστηκε πραγματικές ιστορίες ένταξης και επανένταξης των ωφελούμενων και υπενθύμισε ότι πίσω από κάθε αριθμό βρίσκεται ένας άνθρωπος, μια διαδρομή, μια νέα αρχή. 

Δείτε περισσότερα στο σχετικό βίντεο:

 Πανελλαδικές: Μήπως ήρθε η ώρα να επαναπροσδιορίσουμε τι σημαίνει επιτυχία;

Κάθε χρόνο, με την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των Πανελλαδικών, η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από τις ίδιες ερωτήσεις: «Πέρασε;», «Πόσο έγραψε;», «Σε ποια σχολή;», «Ιατρική ή Νομική;». Σαν η αξία ενός νέου ανθρώπου να μπορεί να συνοψιστεί σε μία σχολή, έναν βαθμό ή μια λίστα επιτυχόντων.

Κι όμως, η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη. Οι Πανελλαδικές αποτελούν έναν δρόμο προς την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Δεν αποτελούν τον μοναδικό.

Όταν η αγωνία των γονιών γίνεται πίεση…

Κανένας γονιός δεν πιέζει το παιδί του επειδή θέλει να το δυσκολέψει. Οι περισσότεροι το κάνουν, άθελά τους, γιατί πιστεύουν ότι έτσι το προστατεύουν. Μεγαλώσαμε σε μια κοινωνία που μας έμαθε ότι η «καλή ζωή» και η «επιτυχία» περνά σχεδόν αποκλειστικά μέσα από ένα πανεπιστημιακό πτυχίο και ακόμη περισσότερο μέσα από ορισμένα επαγγέλματα με κοινωνικό κύρος, όπως η Ιατρική, η Νομική ή το Πολυτεχνείο. Έτσι, πολλές φορές, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, μεταφέρουμε στα παιδιά τις δικές μας πεποιθήσεις και προσδοκίες. Το μήνυμα που λαμβάνουν είναι συχνά ξεκάθαρο: «Αυτές είναι οι σωστές επιλογές», «αν δεν γίνεις γιατρός, θα μείνεις άνεργος», «πρώτα τέλειωσε την σχολή σου και μετά κάνε αυτό που αγαπάς».

Κι αν το όνειρο δεν είναι δικό τους;

Κάθε παιδί έχει διαφορετικές κλίσεις, ενδιαφέροντα και τρόπους να εκφράσει τις δυνατότητές του. Όταν όμως αντιμετωπίζουμε ορισμένα επαγγέλματα ως περισσότερο «αξιόλογα» από άλλα, υπάρχει ο κίνδυνος να στερήσουμε από τα παιδιά την ευκαιρία να ανακαλύψουν ποια είναι πραγματικά και τι θέλουν να δημιουργήσουν στη ζωή τους και κατ’ επέκταση τους στερούμε τη δυνατότητα να ζήσουν ευτυχισμένα και να κάνουν τις επιλογές τους.

Ίσως ένα παιδί να έχει κλίση στις τέχνες, στην τεχνολογία, στον αθλητισμό, στη γαστρονομία, στον τουρισμό, στην επιχειρηματικότητα ή σε μια τεχνική ειδικότητα. Ίσως να μπορεί να ανθίσει σε έναν χώρο που εμείς δεν είχαμε καν σκεφτεί. Όταν όμως όλες οι συζητήσεις οδηγούν σε μία μόνο κατεύθυνση, οι υπόλοιπες επιλογές αρχίζουν να μοιάζουν με «αποτυχία», ενώ στην πραγματικότητα είναι απλώς διαφορετικές διαδρομές.

Το παράδοξο είναι ότι η κοινωνία εξακολουθεί να προβάλλει συγκεκριμένα επαγγέλματα ως τις ασφαλέστερες επιλογές, την ώρα που η ίδια η αγορά εργασίας, ακολουθώντας την τεχνολογία, αλλάζει ραγδαία. Σε αρκετούς κλάδους που θεωρούνται παραδοσιακά υψηλού κύρους παρατηρείται έντονος ανταγωνισμός και, σε ορισμένες περιπτώσεις, κορεσμός. Την ίδια στιγμή, υπάρχουν επαγγέλματα και τεχνικές ειδικότητες με μεγάλη ζήτηση, σημαντικές προοπτικές εξέλιξης και με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, τα οποία εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται ως «δεύτερης επιλογής».

Ίσως, λοιπόν, αξίζει να αναρωτηθούμε: γιατί θεωρούμε ότι η δουλειά ενός δικηγόρου ή ενός γιατρού έχει μεγαλύτερη αξία από τη δουλειά ενός ηλεκτρολόγου, ενός υδραυλικού, ενός ξυλουργού ή ενός τεχνικού; Γιατί κάποια επαγγέλματα συνοδεύονται από περισσότερο κοινωνικό κύρος, ενώ άλλα, που είναι εξίσου απαραίτητα για την καθημερινή λειτουργία της κοινωνίας και συχνά προσφέρουν εξαιρετικές επαγγελματικές προοπτικές, αντιμετωπίζονται ως επιλογές «δεύτερης κατηγορίας»;

Η πραγματικότητα μάς υπενθυμίζει ότι η επιτυχία δεν εξαρτάται μόνο από το πτυχίο που αποκτά κάποιος, αλλά από το κατά πόσο οι γνώσεις, οι δεξιότητες και οι επιλογές του ανταποκρίνονται στις ανάγκες της εποχής.

Ο ρόλος των γονιών δεν είναι να επιλέξουν το μέλλον του παιδιού

Η θετική γονεϊκότητα δεν σημαίνει ότι αφήνουμε το παιδί χωρίς καθοδήγηση. Σημαίνει ότι το βοηθάμε να ανακαλύψει ποιο είναι, ποιες είναι οι δυνατότητές του, τι του ταιριάζει πραγματικά και τι θέλει να κάνει για να είναι ευτυχισμένο και δημιουργικό. Σημαίνει να κάνουμε ερωτήσεις αντί να δίνουμε έτοιμες απαντήσεις. Να ενθαρρύνουμε την εξερεύνηση αντί για τη σύγκριση. Να μιλάμε για δεξιότητες, ενδιαφέροντα και αξίες, όχι μόνο για μόρια, πτυχία, σχολές και κύρος. Γιατί ένας νέος που επιλέγει έναν δρόμο που τον εκφράζει είναι πολύ πιθανότερο να εξελιχθεί, να διακριθεί και να νιώσει δημιουργικός από κάποιον που ακολουθεί μια διαδρομή μόνο και μόνο επειδή θεωρείται κοινωνικά αποδεκτή.

Ας μεγαλώσουμε παιδιά που επιλέγουν, όχι παιδιά που φοβούνται να επιλέξουν

Η μεγαλύτερη επιτυχία είναι κάθε παιδί να ανακαλύψει τις δυνατότητές του, να αναπτύξει τις δεξιότητές του και να χτίσει τη δική του πορεία με αυτοπεποίθηση.

Η θετική γονεϊκότητα μάς υπενθυμίζει ότι τα παιδιά ανθίζουν όταν νιώθουν πως τα αγαπούν, τα αποδέχονται και τα στηρίζουν, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα.

Γιατί, τελικά, η μεγαλύτερη επιτυχία δεν είναι η εισαγωγή σε μια σχολή, αλλά η διαμόρφωση ενός νέου ανθρώπου που πιστεύει στον εαυτό του, τολμά να εξερευνά τις δυνατότητές του και προχωρά στη ζωή με αυτοσεβασμό, ψυχική ανθεκτικότητα και ενδιαφέρον για την κοινότητα.

Είσαι μητέρα που προσπαθεί να στηρίξει το παιδί της ενώ προσαρμόζεται σε μια νέα πραγματικότητα στην Ελλάδα;

Αναρωτιέσαι πώς να ενισχύσεις την αυτοπεποίθηση του παιδιού σας ή να το βοηθήσεις να αντιμετωπίσει το άγχος και τις προκλήσεις;

Νιώθεις μερικές φορές ότι δεν έχεις τη στήριξη ή τα εργαλεία που χρειάζεσαι;

Δεν είσαι μόνη! 

Το SolidarityNow διοργανώνει και σας προσκαλεί στο εργαστήριο «Μητρότητα σε μετάβαση: Εργαστήριο ενδυνάμωσης για γυναίκες πρόσφυγες», όπου θα έχετε την ευκαιρία να μοιραστείτε εμπειρίες, να συνδεθείτε με άλλες γυναίκες και να αποκτήσετε πρακτικά εργαλεία για να στηρίξετε το παιδί σας να μεγαλώσει με αυτοπεποίθηση και ανθεκτικότητα.

Την Τετάρτη 29 Απριλίου, 12.00-16.00, στο Κέντρο @HELIOS+ του SolidarityNow στη Δάφνη (Λεωφόρος Βουλιαγμένης 223, 4ος όροφος).

Η συμμετοχή είναι δωρεάν.

Η δράση  πραγματοποιείται με την Επιχορήγηση του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ) Αποστολή Ελλάδος, για την υλοποίηση του έργου “Helios+: Ολοκληρωμένες δράσεις ένταξης πολιτών τρίτων χωρών στην αγορά εργασίας” στην Περιφέρεια Αττικής, με Κωδικό ΟΠΣ 6018659 στο Πρόγραμμα «Αττική 2021-2027» και χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ μέσω της ΕΥΣΥΔ–ΜΕΥ του Υπουργείου Μετανάστευσης & Ασύλου και τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η υλοποίηση του Υποέργου στην Περιφέρεια Αττικής γίνεται από το SolidarityNow μέσω μιας Κοινοπραξίας Εταίρων μαζί με την Κάριτας Ελλάς και την International Rescue Committee (IRC) Hellas.

#ΡΙΣΠΕΚΤ στο σώμα σου. Μιλάμε ανοιχτά για την περίοδο.

Το #SolidarityNow διοργανώνει δωρεάν σεμινάρια για εκπαιδευτικούς/σχολικό προσωπικό και γονείς/κηδεμόνες.

Στόχος των σεμιναρίων είναι να συμβάλλουμε ώστε οι ενήλικοι να αποκτήσουν πρακτικά εργαλεία για ουσιαστικό και ενημερωμένο διάλογο με τα παιδιά.

• Online σεμινάρια για εκπαιδευτικούς:

  17/04 | 11:00 – 13:30
  23/04 | 08:30 – 11:00
  30/04 | 08:30 – 11:00

👉Δηλώστε συμμετοχή εδώ: https://shorturl.at/v9JQM

• Online σεμινάριο για γονείς:

  28/04 | 08:30 – 11:00

👉Δηλώστε συμμετοχή εδώ: https://shorturl.at/9mIdP

• Δια ζώσης (Αθήνα – Κέντρο Αλληλεγγύης), Σάββατο 18 Απριλίου 2026:

1. 11:00 – 13:30 (γονείς) 👉Δηλώστε συμμετοχή εδώ: https://shorturl.at/tMETi
2. 14:30 – 17:00 (εκπαιδευτικοί) 👉Δηλώστε συμμετοχή εδώ: https://shorturl.at/QB1Nq

Πληροφορίες: Μαργαρίτα Καραβασίλη ✉️ mkaravasili@solidaritynow.org

*Το πρόγραμμα Yγείας και Υγιεινής Περιόδου υλοποιείται από το Υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με την UNICEF Greece και μία σειρά εταίρων, μεταξύ των οποίων και το SolidarityNow, στο πλαίσιο της Εθνικής Δράσης Προαγωγής Υγείας Παιδιού & Οικογένειας και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0. της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU. Μάθετε περισσότερα εδώ.

Σε έναν οικισμό εκτός αστικού ιστού, με περιορισμένη πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες και ευκαιρίες, τα παιδιά της κοινότητας Ρομά στον Πέλεκα Κατερίνης αποκτούν πρόσβαση στον αθλητισμό και σε νέες προοπτικές μέσα από το πρόγραμμα RoMove. Mε αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Ρομά, αναδεικνύουμε σήμερα τη σημασία της ισότιμης πρόσβασης στον αθλητισμό για όλα τα παιδιά.

Το RoMove υλοποιείται από το SolidarityNow με την υποστήριξη του NIKE DIRECT STORE Fund, το οποίο διαχειρίζεται το King Baudouin Foundation και έχει στόχο την ενδυνάμωση παιδιών και εφήβων Ρομά ηλικίας 10 έως 17 ετών μέσω της συστηματικής συμμετοχής σε αθλητικές δραστηριότητες.

Ο αθλητισμός αξιοποιείται ως εργαλείο κοινωνικής ένταξης, ενισχύοντας την αυτοπεποίθηση, την ομαδικότητα και το αίσθημα του «ανήκειν», ενώ παράλληλα προάγει την υγεία και τη συνεργασία. Μέσα από το πρόγραμμα, τα παιδιά ενημερώνονται επίσης για τη σημασία της ισορροπημένης διατροφής και ανακαλύπτουν εναλλακτικούς δημιουργικούς τρόπους απασχόλησης.

Ο οικισμός Πέλεκας, όπου το SolidarityNow δραστηριοποιείται σταθερά από το 2021 σε συνεργασία με το Παράρτημα Ρομά Κατερίνης, αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις, όπως αυξημένα ποσοστά σχολικής διαρροής, αναλφαβητισμού και περιορισμένες ευκαιρίες για τους νέους.

Η έναρξη του προγράμματος περιλάμβανε ενημερωτική εκδήλωση για γονείς και παιδιά, ενώ ακολούθησε καρδιολογικός έλεγχος, διασφαλίζοντας την ασφαλή συμμετοχή των παιδιών στις αθλητικές δραστηριότητες. Παράλληλα, αγοράστηκε και διανεμήθηκε αθλητικός εξοπλισμός, παγούρια και μπάλες σε όλα τα παιδιά. Οι δράσεις υλοποιούνται σε εβδομαδιαία βάση με σταθερή συμμετοχή και αυξανόμενο ενδιαφέρον από τα παιδιά.

Το πρόγραμμα θα συνεχιστεί έως τον Ιούνιο του 2026, με στόχο τη βιωσιμότητα των δράσεων και τη συνέχιση της ένταξης των παιδιών σε οργανωμένες αθλητικές δραστηριότητες. Ήδη έχουν γίνει οι πρώτες διασυνδέσεις, ώστε μεγαλύτεροι έφηβοι να ενταχθούν σε αθλητικούς συλλόγους της Κατερίνης. Περισσότερα εδώ.

Βασιλίνα-Βαλλίνα Παπανικολάου, Ψυχολόγος-Υπεύθυνη υλοποίησης της δράσης 

Κατά τη διάρκεια της εθελοντικής μου εργασίας ως ψυχολόγος στο SolidarityNow, ανέλαβα την ευθύνη υλοποίησης μιας βιωματικής δραστηριότητας με στόχο τη διερεύνηση των δικτύων υποστήριξης των συμμετεχόντων, των προσωπικών εμπειριών και χαρακτηριστικών που τους βοηθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες και τέλος, την ενδυνάμωσή τους μέσα από αυτές τις παραδοχές. Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποτέλεσε για εμένα μια μοναδική εμπειρία, τόσο σε επαγγελματικό όσο και σε προσωπικό επίπεδο, καθώς συνδύαζε ψυχοκοινωνικούς στόχους με βαθιά ανθρώπινες αφηγήσεις.

Οι συμμετέχοντες προέρχονταν κυρίως από προσφυγικές κοινότητες και είχαν βιώσει εκτεταμένα τραυματικά γεγονότα, όπως εκτοπισμό, απώλεια οικείων προσώπων, διάρρηξη κοινωνικών δεσμών και παρατεταμένη αβεβαιότητα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο του γλωσσικού εμποδίου, μια καθαρά λεκτική προσέγγιση θα ήταν αδύνατη. Για αυτόν τον λόγο, το βιωματικό παιχνίδι που επιλέχθηκε, που επέτρεπε την έκφραση μέσα από σύμβολα και χρώματα, ήταν ιδανικό.

Το παιχνίδι ως εργαλείο έκφρασης

Ο πυρήνας της δραστηριότητας αφορούσε την αναγνώριση των ανθρώπων, των σχέσεων ή των εμπειριών που λειτουργούν ως στηρίγματα σε περιόδους κρίσης. Μέσα από τη διαδικασία, πολλοί συμμετέχοντες μοιράστηκαν ιστορίες που ανέδειξαν τόσο τη δύναμη των κοινωνικών δεσμών όσο και την απουσία τους. Οικογενειακοί δεσμοί, φιλίες, εσωτερικά αποθέματα ανθεκτικότητας, αλλά και απώλειες που εξακολουθούν να επηρεάζουν τη ζωή τους, ήταν βασικά χαρακτηριστικά σε πολλές αφηγήσεις.

Τι ανέδειξε η διαδικασία

Περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες ανέφεραν την οικογένεια ως κύριο δίκτυο στήριξης, ακόμη και όταν αυτή βρισκόταν γεωγραφικά μακριά. Παράλληλα, σημαντικό ποσοστό ανθρώπων δήλωσε ότι δεν διαθέτει κανένα άτομο ή σύστημα που να θεωρεί υποστηρικτικό.

Πολλοί συμμετέχοντες ανέδειξαν ως πηγές εσωτερικής δύναμης:

• Τη σκέψη στην οικογένεια
• Την προσευχή
• Την προσδοκία μιας σταθερής καθημερινότητας.

Στόχοι, όπως η επιστροφή στις σπουδές ή η εξασφάλιση μόνιμης στέγης αποτέλεσαν βασικά σημεία αναφοράς. Η διαδικασία ήταν συχνά συναισθηματικά φορτισμένη, καθώς πολλοί μοιράστηκαν τραυματικές εμπειρίες.

Ως ψυχολόγος που υλοποιούσε τη συγκεκριμένη δράση, βρέθηκα αντιμέτωπη με τη δυσκολία να οριοθετήσω, αλλά και ταυτόχρονα να τιμήσω όσα μοιράζονταν οι συμμετέχοντες. Υπήρξαν στιγμές έντονου θαυμασμού και συγκίνησης απέναντι στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αυτοί επέλεγαν να αφηγούνται τις ιστορίες τους. Παράλληλα, δεν έλειψαν στιγμές ψυχικής κόπωσης, ως αποτέλεσμα της έκθεσης σε επαναλαμβανόμενες τραυματικές αφηγήσεις.

Η επίδραση στην επαγγελματική ταυτότητα

Η εμπειρία αυτή λειτούργησε ως καθρέφτης για τη δική μου επαγγελματική ταυτότητα. Ανέδειξε:

• Τα όρια του ρόλου μου
• Την ανάγκη ισορροπίας ανάμεσα στην ενσυναίσθηση και την επαγγελματική στάση
• Τη σημασία της αυτοφροντίδας.

Μια μικρή δράση με ουσιαστικό αποτύπωμα 

Η βιωματική αυτή δράση ανέδειξε ότι ακόμη και απλές παρεμβάσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτες για βαθύτερη κατανόηση του εαυτού και των αναγκών των ανθρώπων.

Σε περιβάλλοντα όπου η φωνή συχνά δυσκολεύεται να εκφραστεί, η δημιουργία εναλλακτικών τρόπων επικοινωνίας μπορεί να ανοίξει ουσιαστικούς δρόμους σύνδεσης, ενδυνάμωσης και φροντίδας.