μια συζήτηση με την Ελένη Σταματούκου
 

«Νιώθω ότι δεν είμαι ξένος στην Τήλο»

«Αυτό που ζούμε τώρα, εδώ, στη δομή που φιλοξενούμαστε στην Τήλο, είναι σαν όνειρο. Αισθάνομαι πιο δυνατός από πριν. Σε σχέση με τους άλλους ομοεθνείς μου, βρίσκομαι στην καλύτερη θέση. Έχω σχεδόν όλη την οικογένεια μου εδώ, είμαι ο πρώτος που βρήκα δουλειά. Ζω μια φυσιολογική ζωή, μια ζωή κανονική».

Ο Κουσάι είναι πάντα ευγενικός, αν και συγκρατημένα χαμογελαστός. «Μήπως χρειάζεστε κάτι; Ευχαρίστως να σας βοηθήσω!» αυτή ήταν η πρώτη κουβέντα που μας είπε, ο 35χρονος Κουσάι, όταν δέχτηκε να μας μιλήσει.

Το μακρύ ταξίδι του προς την Ελλάδα, μακριά από τον πόλεμο, ξεκινά από την πόλη Ντάραα της Συρίας, ενώ βρίσκεται στη δομή φιλοξενίας του SolidarityNow στην Τήλο ήδη εδώ και εννέα μήνες. Πριν τρεις μήνες είχε την τύχη να υποδεχθεί στο νησί τη μητέρα και τον μικρότερο αδελφό του. Εδώ και λίγους μήνες δουλεύει στο μοναδικό φούρνο του νησιού. Τον ρωτάμε αν έχει μάθει ελληνικά. «Ξέρω καλημέρα, καληνύχτα και λέξεις από τη δουλειά μου, όπως ψωμί, ζυμάρι, αλεύρι. Παρακολουθώ μαθήματα ελληνικών στο σχολείο της δομής, αλλά δυσκολεύομαι να συγκεντρωθώ στα μαθήματα. Ο εργοδότης μου μου μιλάει ελληνικά για να μάθω. Η αλήθεια είναι ότι έδωσα προτεραιότητα στα  Αγγλικά. Φέτος πήρα και το πτυχίο Β2 στα αγγλικά». Ο Κουσάι πριν τον πόλεμο δούλευε ως τεχνικός για κλιματιστικά. Είναι τελειόφοιτος Λυκείου και έχει παρακολουθήσει τα μαθήματα του πρώτου έτους σπουδών σε Οικονομική Σχολή.

Ενώ μιλούσαμε, ξαφνικά μας ζητάει συγνώμη και μας λέει ότι θα πρέπει να πάει για λίγο στο σπίτι του, για να επιστρέψει τελικά με ένα πιάτο άτζε (ejjeh) ανά χείρας, το οποίο και μας κέρασε. Το άτζε είναι ένα παραδοσιακό συριακό πιάτο, το οποίο φτιάχνεται από χόρτα, αυγά, αλεύρι, μαϊντανό και λίγο δυόσμο. «Το έφτιαξε η μητέρα μου για εσάς. Όταν ζούσαμε στη Συρία πολλές φορές δεν μπορούσαμε να αγοράσουμε ψωμί και έτσι το φτιάχναμε εμείς. Στη Συρία τρώμε αραβική πίτα αντί για ψωμί. Η γυναίκα μου δε ξέρει να φτιάχνει κι έτσι την έφτιαχνα εγώ. Εδώ στην Τήλο καμιά φορά όταν έχω χρόνο μαγειρεύω.

Δεν έχω δυσκολευτεί καθόλου με τη δουλειά. Όσοι με βλέπουν στο φούρνο μου λένε μπράβο. Δε νιώθω ότι είμαι ξένος στην Τήλο. Όπως οι περισσότεροι, η μόνη δυσκολία που έχω είναι η γλώσσα. Νόμιζα ότι θα έρθω εδώ για λίγο και ξαφνικά βρέθηκα με δουλειά. Η σχέση μου με το Μιχάλη, τον φούρναρη της Τήλου, είναι πολύ καλή».

Τον ρωτάμε αν έχει αναπτύξει φιλικές σχέσεις με τους ντόπιους. «Υποθέτω ότι η φιλία θέλει χρόνο, ίσως στο μέλλον, όμως τους γνωρίζω όλους και τους χαιρετάω όλους, όπως κι εκείνοι».

Ο Κουσάι Αλ Νταμάντ είναι ωφελούμενος του προγράμματος Στέγασης & Φιλοξενίας του SolidarityNow που διαμένει στην πρότυπη δομή στο νησί της Τήλου.

Το πρόγραμμα Στέγασης και Φιλοξενίας του SolidarityNow, είναι μέρος του ESTIA, πρόγραμμα έκτακτης ανάγκης υποστήριξης για την ένταξη και τη στέγαση, το οποίο υλοποιείται από την Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε. για τους πρόσφυγες και χρηματοδοτείται από την Υπηρεσία Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ECHO).

Τήλος – Πιλοτικό Πρόγραμμα Κοινωνικής Συνύπαρξης

Το Κέντρο Φιλοξενίας προσφύγων που δημιουργήθηκε το 2015 από το SolidarityNow, σε συνεργασία με τον Δήμο της Τήλου, ξεχώρισε ως παράδειγμα ενός τοπικής εμβέλειας έργου, μέσω του οποίου η τοπική κοινωνία υποδέχθηκε τους πρόσφυγες υποστηρίζοντας την ομαλή ένταξη όσων θα παραμείνουν στο νησί. Η λειτουργία του Κέντρου αφορά στην παροχή στέγασης σε 50 ωφελούμενους, ενώ μέχρι σήμερα έχει φιλοξενήσει 100 άτομα κατά τη διάρκεια λειτουργίας του. Δείτε το αφιέρωμα του BBC στο πρόγραμμα της Τήλου: https://www.bbc.com/news/av/world-europe-40586229/the-greek-island-where-syrian-refugees-are-welcome.

Φαρίμπα, στην κορυφή των βουνών

από την Τζούλια Τέρνερ, ασκούμενη στο SolidarityNow

«Καμιά φορά, βγαίνω έξω μόνη μου στο δάσος και αρχίζω να τραγουδάω δυνατά». Συζητώ τη δύναμη της μουσικής και του τραγουδιού με τη Φαρίμπα, μια γυναίκα, Κουρδικής καταγωγής, από το Ιράν. Μου μιλάει γρήγορα και ειλικρινά, με μια ευχάριστα βραχνή φωνή. Με έντονα χαρακτηριστικά και κοντά, κοκκινωπά μαλλιά, μου φαίνεται πολύ κομψή έτσι όπως τη βλέπω να κάθεται απέναντί μου στο μικρό φορτηγό. Ήρθαμε στο φορτηγό για να μπορέσει η Φαρίμπα να τραγουδήσει το «Σολτάνε Κάλμπα (Soltane Ghalbha)», ένα ρομαντικό τραγούδι από την ομώνυμη και διάσημη Ιρανική ταινία του 1968. Νιώθει ότι στον καταυλισμό δεν αρέσει στους άλλους να τραγουδά, γι’ αυτό έχουμε δημιουργήσει το δικό μας στούντιο μουσικής έξω στο πάρκινγκ.

Η Φαρίμπα τραγουδάει με σταθερή και δυνατή φωνή. Όσο τραγουδάει χωρίς συνοδεία, η εκπληκτική παράστασή της μας μεταφέρει εκτός του φορτηγού – πάνω από τους λόφους που αγκαλιάζουν το λιμάνι και πέρα σε ένα νέο τοπίο. Συζητάμε τη σπουδαιότητα του τραγουδιού ως μέσου διαφυγής από την πραγματικότητα. Μου ομολογεί ότι αν δεν τραγουδήσει για δυο μέρες, αρχίζει να αισθάνεται δυσάρεστα. «Νιώθω μια ηρεμία όταν τραγουδάω, γιατί ότι έχω φυλαγμένο βαθιά μέσα μου, μπορώ έτσι να το εκφράσω».

Η Φαρίμπα κατανοεί ότι είναι πολύ σημαντικό να μπορεί κάποιος να ξεφεύγει από την καθημερινότητά του και να αδειάζει το μυαλό του από τις «συναισθηματικές αποσκευές» που τον βαραίνουν. Εκτός από την αγάπη της για το τραγούδι, η Φαρίμπα είναι και δεινή ορειβάτισσα. Έχει σκαρφαλώσει σε μερικά από τα πιο δύσβατα βουνά του Ιράν, αλλά και των γειτονικών χωρών. Μαζί με μια ομάδα ορειβατών, η Φαρίμπα έχει ανέβει στο Σάμπαλαν (Sabalan), στην Ντένα (Dena) των βουνών Ζάγκρος στο Ιράν, και το πιο εντυπωσιακό, στο Mount Damavand, ένα δυνητικά ενεργό ηφαίστειο, το οποίο είναι η υψηλότερη κορυφή στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή και το υψηλότερο ηφαίστειο στην Ασία. «Για αυτόν το λόγο, καταλαβαίνουμε αυτούς που λένε τους ορειβάτες ‘τρελούς’». Η Φαρίμπα άρχισε να ασχολείται σοβαρά με την ορειβασία στα 35 της χρόνια, αλλά πια το θεωρεί αναπόφευκτο. Ο αδελφός της ήταν ξεναγός και ο πατέρας της ήταν και εκείνος ορειβάτης. Η Φαρίμπα πιστεύει ότι η μέχρι σήμερα ενέργεια και δύναμη του 95χρονου πατέρα της οφείλεται στην ορειβασία. «Η ορειβασία σού δίνει όχι μόνο σωματική αλλά και ψυχική ενέργεια». Αυτό είναι και το αποτέλεσμα της εξάσκησης του σώματος αλλά και του μυαλού, που γίνεται όταν συγκεντρώνεσαι: «δε σκέφτεσαι τίποτα, πάρα μόνο το στόχο σου – να φτάσεις την κορυφή του βουνού».

Φυσικά, ανταμείβεσαι για αυτό το κατόρθωμα με τη θέα. «Υπάρχει ένα μέρος, στα δάση του Κουρδιστάν που όταν το επισκέπτεσαι, νομίζεις ότι έχεις πάει στον παράδεισο. Καμιά φορά σκεφτόμουνα ‘Αν δεν είναι εδώ ο παράδεισος, τότε πού είναι;’». Ωστόσο, η Φαρίμπα μού λέει ότι η αίσθηση που προκαλείται όταν συνδυάζεις τέτοια εκπληκτική θέα με το αίσθημα της κατάκτησης, δεν μπορεί να εκφραστεί με λέξεις. «Μέχρι να πας εσύ ο ίδιος σε αυτό το μέρος, δεν θα μπορέσεις να καταλάβεις αυτό που σου λέω. Δεν μπορώ να βάλω σε λέξεις αυτό που νιώθω».

Η Fatima Sadiqqi είναι 16 χρονών και κατάγεται από το Αφγανιστάν. Το περασμένο Σάββατο έτρεξε τα πρώτα 5 χιλιόμετρα στον 6^ο Διεθνή Νυχτερινό Ημι-μαραθώνιο Θεσσαλονίκης κάνοντας ρεκόρ! Φορώντας τη μαντίλα της, διέσχισε τη γραμμή τερματισμού σε 00:13:56 γράφοντας ιστορία, ως η μοναδική γυναίκα πρόσφυγας κάτω των 18 ανάμεσα στις Ελληνίδες συμμετέχουσες.

Η Fatima αγαπά το τρέξιμο! Όταν ήταν στο Αφγανιστάν έτρεχε για προσωπική της ευχαρίστηση. Τη συναντήσαμε λίγες ώρες πριν τον αγώνα και μιλήσαμε μαζί της για τη μεγάλη αυτή μέρα. «Μου αρέσει να αγωνίζομαι! Το όνειρό μου είναι να γίνω αληθινή πρωταθλήτρια, αυτός είναι ο στόχος μου!» είπε και στάθηκε με αυτοπεποίθηση μπροστά στον φακό. «Σήμερα θέλω να στείλω ένα μήνυμα στους συμπατριώτες μου, θέλω να τους πω ότι πρέπει να αθλούνται!» Η Fatima είναι ατρόμητη, έχει κίνητρα και κυνηγάει τα όνειρά της!

Το SolidarityNow είναι περήφανο για τη Fatima και την υπόλοιπη ομάδα των εφήβων και των γονιών του που συμμετείχαν σε ένα τόσο σημαντικό γεγονός που έχει αλλάξει θετικά τη ζωή της πόλης! Αυτός ο ημιμαραθώνιος στρώνει το έδαφος για περισσότερη ισότητα και ίσες ευκαιρίες. Πρόσφυγες και μετανάστες έδειξαν το Σάββατο ότι παρά τις δυσκολίες που έχουν αντιμετωπίσει, μπορεί να συνεισφέρουν στην κοινωνία με τα ταλέντα τους, τις ικανότητές τους και το πάθος τους για ζωή!

μια συζήτηση με την Ελένη Σταματούκου

«Με λένε Αχμάντ και είμαι 30 χρονών. Κατάγομαι από τη Συρία και συγκεκριμένα από την πόλη Ντεριζόρ, η οποία βρίσκεται κοντά στα σύνορα με το Ιράκ. Η Ντεριζόρ είναι η πιο πλούσια πόλη της Συρίας, λόγω του πετρελαίου που υπάρχει στο υπέδαφος, αλλά οι άνθρωποι που ζουν εκεί είναι οι πιο φτωχοί.

Στην πατρίδα μου δούλευα ως χτίστης σε οικοδομές, και μετά είχα ανοίξει ένα μαγαζί που πουλούσε γυναικεία αξεσουάρ. Στην Τήλο ήρθα το Μάρτιο του 2017, μαζί με την οικογένεια μου ενώ πριν ήμουν στα Γιάννενα. Στην Ελλάδα βρίσκομαι συνολικά τον τελευταίο ένα χρόνο.

Δε μιλάω ακόμα ελληνικά, αλλά σιγά-σιγά θα μάθω. Φυσικά προσπαθώ να μάθω ελληνικά στη δουλειά. Στο ξενοδοχείο του Μιχάλη στο νησί εργάζομαι από τα τέλη Μαΐου ως βοηθός, τη δουλειά αυτή κατάφερα να την αποκτήσω με την υποστήριξη των μελών της ομάδας του SolidarityNow. Στο ξενοδοχείο τα πράγματα είναι καλά. Όταν με βλέπουν οι πελάτες με χαιρετάνε πρώτοι και μετά εγώ! Ακόμα δεν έχω καταφέρει να κάνω Έλληνες φίλους, αλλά το θέλω πολύ. Το πρόβλημα είναι ότι ακόμα δε μιλάω τη γλώσσα, όταν μάθω όμως θα πίνω μάτε, το παραδοσιακό ποτό μας, μαζί με ελληνικές οικογένειες.

Δεν έχω κανένα παράπονο, όλα είναι εντάξει. Το πρώτο βήμα έγινε. Βρήκα δουλειά!»

Ο Aχμάντ έχει προσδοκίες για το μέλλον τo δικό του και της οικογένειάς του.

Αν καταφέρει να έχει μια σταθερή δουλειά και ένα σπίτι, επιθυμεί να παραμείνει στην Ελλάδα. Χωρίς δουλειά όμως δεν θέλει να μείνει, αλλά να αναζητήσει αλλού το δικαίωμά του στην εργασία και την πρόοδο. «Είμαι μόλις 30 χρονών κι έχω ζήσει τόσα πολλά. Δε θέλω τίποτα, μόνο να είναι καλά η οικογένειά μου που είναι εδώ αλλά και τα υπόλοιπα μέλη της που βρίσκονται σήμερα στην Τουρκία. Δε θέλω τίποτα για εμένα, μόνο για τα παιδιά μου. Δεν αισθάνομαι πολύ δυνατός, γιατί είμαι μακριά από τη μητέρα μου και τα τέσσερα αδέλφια μου. Όταν θα είμαστε όλοι μαζί θα νιώσω και πάλι δυνατός!».

Ο Αχμάντ Αλκαλάφ είναι ωφελούμενος του προγράμματος Στέγασης & Φιλοξενίας του SolidarityNow που διαμένει στην πρότυπη δομή στο νησί της Τήλου

Το πρόγραμμα Στέγασης και Φιλοξενίας του SolidarityNow, είναι μέρος του ESTIA, πρόγραμμα έκτακτης ανάγκης υποστήριξης για την ένταξη και τη στέγαση, το οποίο υλοποιείται από την Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε. για τους πρόσφυγες και χρηματοδοτείται από την Υπηρεσία Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ECHO).

Τήλος – Πιλοτικό Πρόγραμμα Κοινωνικής Συνύπαρξης

Το Κέντρο Φιλοξενίας προσφύγων που δημιουργήθηκε το 2015 από το SolidarityNow, σε συνεργασία με τον Δήμο της Τήλου, ξεχώρισε ως παράδειγμα ενός τοπικής εμβέλειας έργου, μέσω του οποίου η τοπική κοινωνία υποδέχθηκε τους πρόσφυγες υποστηρίζοντας την ομαλή ένταξη όσων θα παραμείνουν στο νησί. Η λειτουργία του Κέντρου αφορά στην παροχή στέγασης σε 50 ωφελούμενους, ενώ μέχρι σήμερα έχει φιλοξενήσει 100 άτομα κατά τη διάρκεια λειτουργίας του.

Δείτε το αφιέρωμα του BBC στο πρόγραμμα της Τήλου: https://www.bbc.com/news/av/world-europe-40586229/the-greek-island-where-syrian-refugees-are-welcome.

από την Τζούλια Τέρνερ, ασκούμενη στο SolidarityNow

«Θέλαμε να αποφύγουμε τη μοναξιά. Και ξέρεις να απασχοληθούμε». Ο Σουχαήλ εξηγεί πώς δημιουργήθηκε ο Σύλλογος Ελεύ. Πριν έξι μήνες, ο Σουχαήλ και μερικοί φίλοι του πλησίασαν το Θοδωρή και την Ελένη, δύο μέλη της ομάδας* του SolidarityNow για το δημιουργικό παιχνίδι και τις δραστηριότητες με τα παιδιά. Αίτημά τους να δημιουργηθεί μια λέσχη για τους έφηβους του καταυλισμού, ώστε να βρουν τρόπους να διασκεδάσουν και να γίνουν φίλοι μεταξύ τους. Όλα άρχισαν με ένα λευκό φύλλο χαρτί, στο οποίο έγραψαν όλοι τί θα ήθελαν να κάνουν και τί μπορούσαν να προσφέρουν και να διδάξουν τους άλλους. Από αυτό ξεκίνησαν να χτίζουν τη λέσχη και να οργανώνουν διάφορες  δραστηριότητες – «κάθε μέρα είχαμε άλλο πρόγραμμα… παίζαμε ποδόσφαιρο, βόλεϊ, επιτραπέζια…». Τώρα τα 15 μέλη του «Συλλόγου Ελεύ» συγκεντρώνονται καθημερινά, αφού ο Σύλλογος αποτελεί πια κεντρικό κομμάτι της ζωής τους μέσα στη δομή φιλοξενίας προσφύγων και μεταναστών της Ελευσίνας.

Η συνέντευξη είναι διασκεδαστική και χαώδης, όπως τυπικά αναμένεται να είναι με μια παρέα εφήβων, με κυρίαρχα το γέλιο, τα πειράγματα, τα κινητά τηλέφωνα που χτυπούσαν, τις εκτός θέματος αστείες κουβέντες και ιστορίες, ενώ φυσικά δεν έλειπαν οι συζητήσεις για τα κορίτσια. Ωστόσο, κάτι που μου κάνει εντύπωση είναι το πόσο ειλικρινή είναι αυτά τα αγόρια και πρόθυμα να μιλήσουν για θέματα όπως τα συναισθήματα και οι φόβοι τους. Αρχικά, όταν ρωτάω τα αγόρια ποιες είναι οι αγαπημένες τους δραστηριότητες, ακούω πολλές φωνές να μου λένε για παιχνίδια και αθλήματα- «όταν τελειώνουμε την εργασία για το σπίτι και παίζουμε βόλεϊ», λέει ο Ντανιάλ. «Εμένα μου αρέσουν τα επιτραπέζια παιχνίδια Jungle Speed και Dobble», λέει ο Ζομπαίρ. «Εμένα μου αρέσει όταν ο δάσκαλος με βοηθάει με τα, ξέρεις, με τα κορίτσια…», λέει ο Ραμίν. Ακόμη και αν στα παραπάνω δεν συμφωνούν, όταν ο Σάδεκ αναφέρεται στον κοινωνικό παράγοντα, λέγοντας «μου αρέσει ότι μαζευόμαστε και απλά παίζουμε μαζί», όλοι συμφωνούν. «Μου αρέσει ότι είμαστε μαζί και μπορούμε να συζητήσουμε τα πάντα», λέει ο Ζομπαίρ, «και αν έχουμε κάποιο θέμα, μπορούμε να το συζητήσουμε μεταξύ μας», προσθέτει ο Σουνχαήλ. Ο Θοδωρής υπενθυμίζει ότι στην αρχή, αποφάσισαν ότι οι ίδιοι θα ήταν οι λύσεις των προβλημάτων τους – «Ναι, το θυμάμαι αυτό», λέει ο Σουνχαήλ. «Εμείς θα είμαστε οι λύσεις».

Πώς όμως θα περιέγραφαν τα ίδια τα αγόρια το Σύλλογό τους; Ποιες λέξεις ή ποια συναισθήματα τους γεννώνται όταν σκέφτονται τον Σύλλογο Ελεύ; «Όταν ακούω τις λέξεις ‘Σύλλογος Ελεύ’ χαίρομαι!», «φαντάζομαι τον εαυτό μου να παίζω», «ότι είμαι πολύ τυχερός», «εκεί θα λύσω προβλήματα!». Ρωτάω τα αγόρια- τα μέλη της λέσχης- ποιες είναι οι επαγγελματικές πορείες που θα ήθελαν να ακολουθήσουν. Ο Σαρόκ θέλει να πάει «στη Μαδρίτη να παίξω ποδόσφαιρο με το Ρονάλντο» και δεν είναι ο μόνος που θέλει να γίνει ποδοσφαιριστής. Υπάρχουν φυσικά και οι πιο… καλλιτέχνες, όπως ένας αστρονόμος και ένας τραγουδιστής, αλλά και οι των θετικών επιστημών – «Θέλω να σπουδάσω ιατρική στη Γερμανία», «να γίνω μηχανολόγος» «καθηγητής στο ΜΙΤ, στους υπολογιστές». Γίνονται πιο περιπετειώδεις όταν συζητάμε τις μελλοντικές τους ζωές πέρα από το επάγγελμά τους- «θέλω να φτιάξω ένα υποβρύχιο και να κάνω έρευνα στη θάλασσα», «εγώ θέλω να χτίσω ένα τεράστιο αεροπλάνο!», «εγώ θέλω να κάνω το  γύρο του κόσμου… σε 80 μέρες!», «θέλω να βοηθήσω τους φτωχούς… να κάνω τη Γη καλύτερη», προσθέτει ο Ζομπαίρ, «θέλω να αγαπώ κάποιον», λέει ο Γιούνες.

Άλλα αυτός ο Σύλλογος προσφέρει κάτι παραπάνω από ψυχαγωγικές δραστηριότητες στα μέλη της. Ενισχύει την αυτοπεποίθησή τους, αφού για αυτό εργάζονται η Ελένη και ο Θοδωρής, ενώ βοηθά στην ανάπτυξη ισχυρών δεσμών μεταξύ τους. «Ξέρεις, σε αυτή την παρέα, έχουμε πολύ καλούς φίλους… και δεν είναι σα να γνωριζόμαστε από το σχολείο ή κάτι. Μένουμε μαζί. Είναι τόσο διαφορετικό. Είναι σαν να είναι αδέρφια μου». Η σημασία αυτών των δεσμών για τα αγόρια φαίνεται ακόμη περισσότερο όταν περιγράφουν όλοι την πρώτη τους μέρα στο σχολείο, κάτι που συμφωνούν ομόφωνα πως ήταν ένα σημαντικό κομμάτι της εμπειρίας τους εδώ. «Βγήκα από το αυτοκίνητο, είδα τα κορίτσια, και έτρεξα πίσω! Όλοι μας γυρίσαμε και φωνάζαμε ‘πάμε πίσω!’ και μετά είπε ο Ντανιάλ ‘εντάξει παιδιά, πάμε’ και αφού φτάσαμε στην είσοδο, έπρεπε να μπούμε».

Το μέλλον του Συλλόγου δεν είναι βέβαιο, αφού πολλά από τα μέλη της παρέας θα μετεγκατασταθούν σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα, σύμφωνα με το αντίστοιχο πρόγραμμα. Παρόλα αυτά, η διάρκειά του στο χρόνο διασφαλίζεται από τις φιλίες που βοήθησε να δημιουργηθούν. «Δεν θέλω να χρειαστεί να πω αντίο σε αυτούς τους φίλους», λέει ο Ντανιάλ. Ο Ραμίν γνέφει καταφατικά, «δεν θέλω να πω αντίο στους φίλους μου».

*To πρόγραμμα BlueDot υποστηρίζεται από την UNICEF και χρηματοδοτείται από τo European Commission – Civil Protection & Humanitarian Aid Operations – ECHO

Ο Άχμαντ εργάζεται στο ξενοδοχείο του Μιχάλη. Ο Κουσάι βρήκε δουλειά στο μοναδικό φούρνο του νησιού. Η Μάχα και η Μαϊσούν εργάζονται για πρώτη φορά στη ζωή τους και νιώθουν τη χαρά να κερδίζουν ένα μισθό και να μπορούν να συντηρούν την οικογένειά τους. Ο Μοχσάν για πρώτη φορά αφιερώνει χρόνο στο μεγάλωμα των παιδιών του. Όλοι τους ζουν στην Τήλο. Στο νησί που αποδεικνύει από την αρχή της προσφυγικής κρίσης μέχρι σήμερα την αλληλεγγύη του. Όχι με λόγια και αναλύσεις, αλλά με πράξεις.

Το SolidarityNow ακολουθεί τα πρόσωπα αυτά στην καθημερινότητά τους, καταγράφει ιστορίες συνύπαρξης, ιστορίες που έχουν να μοιραστούν μαζί μας και αποτυπώνει συναισθήματα, πραγματικότητες και όνειρα, έτσι όπως τα διηγούνται οι ίδιοι. Στο #LivingTogether | Ζούμε Μαζί –το φωτογραφικό οδοιπορικό που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το φωτοδημοσιογράφο Γιώργο Μουτάφη- μεταφερόμαστε στην Τήλο της έμπρακτης αλληλεγγύης. Και βλέπουμε πως τα «μικρά θαύματα» χρειάζονται λαμπρά και ανοιχτά μυαλά και λίγους ικανούς ανθρώπους με πολλή θέληση για να πραγματοποιηθούν.

*Το SolidarityNow και το καινοτόμο πρόγραμμα Στέγασης & Φιλοξενίας που ξεκίνησε στην Τήλο το 2016, αποδεικνύει στην πράξη πώς μπορεί η ενσωμάτωση προσφύγων στις τοπικές κοινωνίες να γίνει μοχλός αειφόρου ανάπτυξης ενός τόπου. Το όραμα της οργάνωσης να εξελιχθεί το πρόγραμμα αυτό σε ένα πρότυπο φιλοξενίας και κοινωνικής ενσωμάτωσης και ιδανικής συνύπαρξης, έγινε ένα διεθνές πρότυπο θετικής αλλαγής: ένα χειροπιαστό παράδειγμα, με συγκεκριμένα αποτελέσματα και επιτεύγματα που μπορούν να αναπαραχθούν και σε άλλες ευρωπαϊκές κοινωνίες, ώστε μία «κρίση» να μετασχηματιστεί σε «πετυχημένη ιστορία».

Το Πρόγραμμα ESTIA (στήριξη έκτακτης ανάγκης για την ένταξη και τη στέγαση) υλοποιείται από το SolidarityNow, υποστηρίζεται από την UNHCR και χρηματοδοτείται από την ECHO

Ο έρωτάς τους είναι μία από τις αληθινές ιστορίες αγάπης που πρωταγωνιστούν στο νέο βίντεο του διάσημου συγκροτήματος των U2, στο τραγούδι τους που κυκλοφόρησε πρόσφατα με τίτλο «You’re the best thing about me/Είσαι το καλύτερο για μένα».

Ο λόγος για τη Μάχα και τον Αμπντουλραχμάν από τη Συρία, που είναι ωφελούμενοι του SolidarityNow και διαμένουν στην πρότυπη δομή φιλοξενίας προσφύγων στην Τήλο, από το Φεβρουάριο του 2017. Το ζευγάρι έχει πέντε πανέμορφα παιδιά και ονειρεύονται να ζήσουν στην Ελλάδα.

Η δημιουργός του βίντεο, Tatia Pilieva και η ομάδα της, παρακολούθησαν τέσσερα πραγματικά ζευγάρια στη διάρκεια του τελευταίου 24ωρου μαζί -πριν ένας από τους δυο συντρόφους αναχωρήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ένα από τα ζευγάρια αυτά είναι και η Μάχα με τον Αμπντουλραχμάν, οι οποίοι αποχωρίστηκαν αφού εκείνος έπρεπε να φύγει για να εργαστεί στην Αθήνα.

Οι δυο τους δηλώνουν στην κάμερα:

– «Φυσικά θυμάμαι την πρώτη φορά που με φίλησε ο άνδρας μου», δηλώνει η Μάχα.

– «Της έδωσα ένα φιλί, να, εδώ» εξομολογείται ο Αμπντουλραχμάν και δείχνει την άκρη των χειλιών του.

Ο Αμπντουλραχμάν είναι επαγγελματίας μάγειρας -και είναι ένας από τους καλύτερους καθώς ο τίτλος που του αποδίδεται στη Συρία είναι «Ο Βασιλιάς του Φαλάφελ». Το απέδειξε άλλωστε με τη συμμετοχή του στο Refugee Food Festival που πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Αθήνα με πρωτοβουλία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, τον περασμένο Ιούνιο!

Εδώ μπορείτε να τον δείτε επί το έργον.

Τώρα πια όμως δουλεύει και η σύζυγός του η Μάχα! Η Μάχα, είναι σήμερα μια εργαζόμενη μητέρα πέντε παιδιών που δουλεύει ως καμαριέρα σε ξενοδοχείο της Τήλου. Στη Μάχα στηρίχθηκε το αφιέρωμα του BBC για το πρότυπο πρόγραμμα φιλοξενίας της Τήλου που υλοποιεί το SolidarityNow, το οποίο και παρουσιάστηκε διεθνώς τον περασμένο Ιούλιο!

Εδώ μπορείτε να δείτε το σχετικό απόσπασμα.

Το ζευγάρι αυτών των δύο νέων και δραστήριων ανθρώπων που ήρθαν στην Ελλάδα για να σωθούν από τον πόλεμο, αποτελεί το ζωντανό παράδειγμα επιτυχής ενσωμάτωσης στο νέο κοινωνικό τους περιβάλλον, το οποίο τους αποδέχθηκε και τους προστάτεψε. Οι αληθινοί πρωταγωνιστές – ήρωες της ζωής, αλλά και των U2!

Το Πρόγραμμα ESTIA (στήριξη έκτακτης ανάγκης για την ένταξη και τη στέγαση) υλοποιείται από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) και χρηματοδοτείται από την Πολιτική Προστασία και Ανθρωπιστική Βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ECHO).

Ντανιάλ, ο άγρυπνος φρουρός

από τη Βάλια Σαββίδου

Ένας αεικίνητος έφηβος, με μαύρα ζωηρά μάτια, σγουρά μαύρα μαλλιά και εκφραστικά χέρια που μιλά ασταμάτητα, ενώ περνά από δίπλα σου τραγουδώντας και γελώντας!

Ο Ντανιάλ κάνει τα πάντα κατά τη διάρκεια της ημέρας για να εξυπηρετήσει όποιον έχει ανάγκη.

Τη νύχτα διαβάζει και μαθαίνει. Τον ρωτώ γιατί τη νύχτα. «Γιατί έχει ησυχία, γιατί έχω αυπνίες, ε τί γιατί, έτσι μου αρέσει!» Και ναι, η νύχτα για τον Ντανιάλ έχει αποδειχθεί αποτελεσματική αφού, ως άριστος χρήστης της νέας τεχνολογίας, έχει μάθει αγγλικά μέσω διαδικτύου, ενώ τώρα μαθαίνει και ελληνικά.

Στο μεταξύ είναι ο άνθρωπος που μεσολαβεί τόσο για την εξυπηρέτηση όσο και για την επίλυση προβλημάτων που ανακύπτουν μεταξύ των ανθρώπων που διαμένουν, όπως και ο ίδιος, στη δομή φιλοξενίας προσφύγων και μεταναστών στην Ελευσίνα. Ανάμεσα στο υπόλοιπα που κάνει, υποδέχεται και τους εθελοντές, ενώ με όπλο την αγγλική γλώσσα που «την κατέκτησα κι αυτή..», τους κατατοπίζει στο χώρο, τους δείχνει τί να κάνουν, πού και πώς μπορούν να βοηθήσουν, σε συνεννόηση φυσικά και με τις οδηγίες των ανθρώπων της δομής, ενώ το ίδιο κάνει μεταξύ των ομάδων των οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στη δομή και των προσφύγων-ωφελούμενων.

Όλοι, μικροί μεγάλοι, Έλληνες και μη, φωνάζουν Ντανιάλ! Σε όλους απαντά και όλοι τον ακούνε – περιμένουν τη σειρά τους μέχρι να μπορέσει να τους βοηθήσει.

«Εγώ χαίρομαι πιο πολύ όταν βοηθώ τους άλλους από ότι οι ίδιοι – δεν κουράζομαι ποτέ!

Άλλωστε εγώ σε τέσσερα χρόνια από τώρα, να το θυμάσαι σε τέσσερα, θα είμαι ο καλύτερος και δεν θα είμαι εδώ φυσικά! Σιγά, δεν θα μείνω εδώ μέσα για πάντα, αλλά μέχρι να φύγω θέλω να κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ για μένα και για τους άλλους!»

Για τους ανθρώπους των οργανώσεων δηλώνει «τα παιδιά αυτά είναι σαν οικογένειά μου, αφού είμαστε όλη την ημέρα μαζί.» Ο Ντανιάλ εκτονώνει την ενέργειά του ασχολούμενος και με τις αθλητικές δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα στη δομή και διακρίνεται στο βόλεϊ, το οποίο αγαπά.

Τα όνειρά του είναι πολλά και έχουν αυτή την όμορφη υπεροψία και υπερβολή του νέου ανθρώπου, του νέου που θέλει να μην αφήσει τίποτα στην τύχη, αλλά έχει όρεξη να παλέψει και είναι σίγουρο ότι θα τα καταφέρει σε ό,τι κι αν αποφασίσει να κάνει! Άλλωστε, σε τέσσερα χρόνια από τώρα συμμεριζόμαστε τη βεβαιότητά του ότι θα είναι φοιτητής βιολογίας, ερασιτέχνης τραγουδιστής, πολύ καλός παίκτης βόλεϊ, ενώ παράλληλα θα μιλά δέκα γλώσσες. Μα πάνω απ’ όλα θα είναι ο ‘φωτεινός αρχηγός’, όπως χαρακτηρίζει τον εαυτό του, για την οικογένειά του!

Ο ‘φωτεινός αρχηγός’ Ντανιάλ, με χαιρετά με γλυκό βλέμμα, φιλώντας το χέρι μου σαν νεαρός εκκολαπτόμενος ευγενικός κύριος και φεύγει λέγοντάς μου «όποτε θέλεις να με ξαναδείς, θα είμαι εδώ για λίγο ακόμη». Φωτεινός για όλους και όχι μόνο για τον εαυτό του, ο Ντανιάλ αποτελεί το καλύτερο παράδειγμα μέσα στη δομή για τα αδέρφια του και τα άλλα παιδιά, που τον αγαπούν και τον ακούν, όπως υπάκουσα κι εγώ στις οδηγίες του μέχρι να συνομιλήσω μαζί του γιατί είχε πολλές δουλειές να διευθετήσει!

O Nτανιάλ είναι ωφελούμενος του προγράμματος Blue Dot που υποστηρίζεται από τη UNICEF και χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Civil Protection & Humanitarian Aid Operations/ ECHO.

Ο Ντανιάλ είναι 16 ετών, πρόσφυγας από το Αφγανιστάν και ζει περισσότερο από ένα χρόνο με την οικογένειά του, στη δομή της Ελευσίνας. Αυτό δεν τον εμποδίζει μαζί με άλλα παιδιά της ηλικίας του, να ονειρεύονται ένα μέλλον πιο αισιόδοξο και ελπιδοφόρο. Η ομάδα του SolidarityNow, με το πρόγραμμα Blue Dots, βρίσκεται εκεί, στο πλευρό αυτών των παιδιών για να τα στηρίξει, να τους μάθει να παίζουν ξανά, να ονειρεύονται ξανά, να θυμηθούν πώς είναι να είσαι παιδί.

Γιατί στο SolidarityNow πιστεύουμε ότι τα παιδιά έχουν το δικαίωμα να αισθανθούν ξανά παιδιά.

Το SolidarityNow, με τη συνεργασία του φωτοδημοσιογράφου Γιώργου Μουτάφη, επισκέφθηκε τη δομή φιλοξενίας στην Ελευσίνα και ακολούθησε την ομάδα της οργάνωσης και τα παιδιά σε μια διαφορετική εκδρομή. Καταγράψαμε τις δημιουργικές τους δράσεις, αλλά και τη σημαντική δουλειά που κάνουν τα εξειδικευμένα μέλη της ομάδας του SolidarityNow σε ένα μικρό ντοκιμαντέρ με τίτλο #FollowMyLife | Ακολούθησε τη Ζωή μου.

Και δεν έχουμε παρά να τους ακολουθήσουμε!

• Τα Blue Dots είναι Κέντρα Παιδικής & Οικογενειακής Φροντίδας για παιδιά, γυναίκες και ευάλωτα άτομα που διαβιούν σε Κέντρα Υποδοχής στην Ελλάδα. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα υλοποιείται από το SolidarityNow με την υποστήριξη της Unicef και τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – Civil Protection & Humanitarian Aid Operations/ ECHO.

2.000 παιδιά, γυναίκες και άλλες ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες θα βρουν έναν ασφαλή χώρο, σε διάφορα σημεία στην Ελλάδα, χάρη στο πρόγραμμα αυτό.

του Γιάννη Αγγελή
κοινωνικός λειτουργός, Κέντρο Αλληλεγγύης Αθήνας

Είναι μερικές στιγμές στην επαγγελματική σου πορεία που σε χαράζουν ανεξίτηλα, ενώ η ανάμνησή τους παραμένει με όποια έξυπνη ιδέα κι αν σκαρφιστείς για να την απομακρύνεις. Μία τέτοια στιγμή θα προσπαθήσω να σας αφηγηθώ, όσο πιο άμεσα και μεστά είναι δυνατό. Και θα το κάνω, γιατί οι ιστορίες έχουν το χάρισμα να ανοίγουν με ένα τρόπο μαγικό, ένα παράθυρο προς την αλήθεια, τα αισθήματα, τη ζωή.

Ήταν Δεκέμβριος, λίγες μέρες πριν τις Χριστουγεννιάτικες γιορτές.

Η ώρα ήταν σχεδόν οκτώ το βράδυ. Βρισκόμουν στο γραφείο μου, γράφοντας μία ακόμη κοινωνική έκθεση. Το Κέντρο Αλληλεγγύης ήταν πια άδειο από ωφελούμενους κι εγώ δε θα παρέμενα για περισσότερο από μία ώρα. Άλλη μια έντονη μέρα έφτανε στο τέλος της εκείνο το βράδυ.

Η συνεργάτης μας, υπεύθυνη για τον καθαρισμό του Κέντρου, είχε αρχίσει ήδη τη δουλειά της, όταν χτύπησε η πόρτα του γραφείου μου. Ένας ασπρομάλλης άνδρας, γύρω στα ογδόντα, μπήκε στο γραφείο σέρνοντας το βήμα του προς το μέρος μου. Το ύψος του δεν ξεπερνούσε το 1,60, είχε μακριά λευκά γένια, ενώ πέρα από την κούρασή του, κουβαλούσε μια χάρτινη τσάντα στην πλάτη και ένα χαρτόκουτο στο χέρι. Η εμφάνισή του μαρτυρούσε τη ζωή στο δρόμο. Απέναντί μου είχα έναν ηλικιωμένο κύριο, ο οποίος μου συστήθηκε, μιλώντας πολύ καλά ελληνικά, ως Έλληνας ομογενής της Ρωσίας –για την ακρίβεια, μου περιέγραψε ένα μέρος κοντά στη Σιβηρία ως τόπο καταγωγής του.

Ξεκίνησε να εξιστορεί τη ζωή του, φτάνοντας στο σήμερα, χωρίς να του θέσω ερωτήσεις. Τον άφησα. Σεβάστηκα την ανάγκη του να μιλήσει και βρισκόμουν εκεί για να τον ακούσω. Μου μίλησε για τη διαδρομή του από τη Ρωσία στην Ελλάδα που συνδυαζόταν με ένα όνειρο που συνεχώς ματαιωνόταν. Για την άθλια οικονομική κατάστασή του τα τελευταία χρόνια, για τα σοβαρά προβλήματα με την καρδιά του και την ξαφνική απομάκρυνση του γιου του που δεν τον ήθελε άλλο πια. Μου επαναλάμβανε πως νιώθει ένα βάρος με ημερομηνία λήξης. Καθώς μου τα έλεγε όλα αυτά, τα ροζιασμένα του χέρια περιστρέφονταν σαν τα κύματα μπροστά  μου.

Ζήτησε στέγη για δυο, τρεις μέρες. Έπειτα θα φιλοξενούνταν στον ξενώνα για άστεγους του Δήμου Αθηναίων. Μου είπε ότι χρειάζεται οπωσδήποτε τη βοήθειά μου. Δε θα άντεχε να μείνει έξω. Το χειμωνιάτικο εκείνο βράδυ ήταν πράγματι πολύ κρύο. Του εξήγησα ότι η οργάνωση δε διαθέτει δικά της καταλύματα. Με παρακάλεσε.

Τα αντανακλαστικά μου ήταν άμεσα. Άφησα στο πλάι το ρεαλισμό και ρίχτηκα στη δουλειά, θέλοντας να τον νικήσω. Πήρα την ατζέντα μου και άρχισα να  τηλεφωνώ. Δε θα ησύχαζα αν δεν άκουγα κάτι θετικό και ελπιδοφόρο. Τηλεφώνησα παντού και δε σταματούσα παρά τις αρνητικές απαντήσεις. Ένιωθα να χτυπάω σε τοίχο, ενώ το αίσθημά μου αυτό επιτείνονταν κάθε φορά που κοιτούσα τα απελπισμένα μάτια του ανθρώπου απέναντί μου. Ξαφνικά θυμήθηκα. Και με την ελπίδα να φανώ τυχερός, απευθύνθηκα στον άνθρωπο που απάντησε τελικά στο τηλέφωνο και ο οποίος πρόθυμα, βρήκε θέση για ένα συνάνθρωπό μας σε ένα θερμαινόμενο χώρο για άστεγους.

Τα νέα ήταν καλά. Μέσα στο ζοφερό κλίμα, τόλμησα να νιώσω χαρά. Του ανακοίνωσα όλα όσα είχα συνεννοηθεί και ότι εκείνο το βράδυ δε θα βρισκόταν στο δρόμο. Τα μάτια του βούρκωσαν και έσφιξε το χέρι μου με όση δύναμη διέθετε. Η αίσθηση που αποκόμισα εκείνη τη στιγμή ήταν σα να με σκέπασε ζεστή κουβέρτα. Του έγραψα τη διεύθυνση και εκτύπωσα ένα χάρτη. Φοβόμουν μήπως χαθεί.

Όταν έφυγε, κόλλησα το πρόσωπό μου στο τζάμι. Ήθελα να τον δω για τελευταία φορά. Καθώς περπατούσε στο πεζοδρόμιο, σταμάτησε κοιτώντας τριγύρω. Έμοιαζε σε πραγματική σύγχυση. Σάστισα κι εγώ βλέποντάς τον σε αυτήν τη κατάσταση. Κάτι σημαντικό του έλειπε. Άνοιξα το παράθυρο αυθόρμητα. Έσφιξα τη γροθιά μου και του φώναξα δυνατά:

«Εδώ είμαι!».

Ανταποκρίθηκε κουνώντας καταφατικά το κεφάλι και συνέχισε την πορεία του περήφανος, είχαν ειπωθεί τα πάντα μεταξύ μας. Κοίταξα το ρολόι μου. Η ώρα ήταν 9.20. Είχε φτάσει η στιγμή να φύγω.